Genç yüzücülerin sırtüstü ve serbest yüzme stillerindeki çıkış performanslarının seçili parametrelerle değerlendirilmesi

Amaç: Yüzme sporuna ait araştırmalar incelendiğinde özellikle çıkış mekaniği ile ilişkili çalışmaların az olması dikkat çekicidir. Bu çalışmanın amacı, yüzücülerin serbest ve sırtüstü çıkış performanslarına ait kinematik parametreler ile seçili performans parametreleri ve postüral değerler arasındaki ilişkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Araştırmaya antrenman yaşı ortalamaları 3±0,69 yıl olan 30 (kadın n=13, erkek n=17) müsabık yüzücü katılmıştır. Deney 3 oturumdan oluşmaktadır. 1. Oturumda; sporculara deney esnasında uygulanacak olan çıkış mekaniğini öğretmek amacıyla iki (2) familarizasyon oturumu uygulanmıştır. 2. Oturumda ise araştırmanın çıkış performansına ilişkin biyomekanik parametreler ölçülmüştür. Bu oturumda katılımcılar çıkış platformu kullanılarak üçer (3) tekrar track ve sırtüstü çıkış yaptırılmıştır. Çıkış performanslarının analizi için "GoPro 10, Temel Tripod ve DACTRONICS HS-200 Start System" cihaz ve ekipmanları kullanılarak kaydedilmiştir. Alınan görüntüler, "Kinovea 0.9.5" adlı biyomekanik analiz programı ile değerlendirilmiştir. 3. Oturumda ise sporcuların postür analizleri gerçekleştirilmiş olup değerlemndirme "Apecs-AI Postür Değerlendirme ve Düzeltme Sistemi®️" (Apecs Posture Analysis Pro Plus 8.2.6 Versiyon) mobil postür analiz programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Ek olarak bu oturumda "New York Postür Değerlendirme" yöntemi kullanılarak postür analizi yapılmıştır. Seçili performans parametrelerinden "TecnoBody PK200" cihazı ile dinamik denge performansı, dikey sıçrama ölçümleri ise "Microgate Witty Wirelles Training Timer" cihazı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın istatistiksel analizleri SPSS 25.0 paket programı ile gerçekleştirilmiş ve anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Araştırma sonuçları incelendiğinde track çıkış performansı kinematik parametreleri ile dikey sıçrama performansı kalça açısı (KA) arasında pozitif yönde anlamlı bir korelasyon (p=0,434) tespit edilmiştir. Ayrıca, dikey sıçrama performansı ile çıkış hızı (ÇH) performansı arasında da pozitif yönde anlamlı bir korelasyon (p=0,382) belirlenmiştir. Postüral parametrelerden ön-kalça eğrisinde pozitif korelasyon kalça eğrisi-ön ile kalça yüksekliği (p=0,569), uçuş süresi (p=0,511), suya giriş mesafesi (p=0,373), çıkış süresi (p=0,528) tespit edilmiştir. kalça yüksekliği (KY) ile dinamik denge çevre uzunluğu (ÇU) performansı arasında negatif yönde anlamlı korelasyon (p=-0,371) tespit edilmiştir. Track ve sırtüstü çıkış performansları ve NYPD skorları arasında herhangi bir korelasyon bulunmamıştır. Sonuçlar: Her iki çıkış modelinin farklı biyomotor özelliklere ihtiyaç duyduğu, track çıkışta özellikle çıkış pozisyonu alındığında ön kalça eğrisi değeri yüksek olanların çıkış esnasında daha fazla uçuş süresi ve mesafesi, çıkış süresi üzerinden performansı önemli etkileyen bir işaret olabileceği aynı zamanda dikey sıçrama gibi vertikal güç üretiminin track çıkış gibi yatay güç üretimini destekleyen bir faktör olduğu görülmüştür. Sırtüstü çıkışta ise dinamik dengenin çıkış esnasındaki kalçanın su üzerinde tutulması için bir ön koşul olduğu ve sırtüstü çıkış öğretimi ve gelişiminde dinamik denge antrenmanlarının çıkış performansını olumlu etkileyebileceği tespit edilmiştir. Ayrıca çalışmada kullanılan "GoPro 10, Temel Tripod" ve "Kinovea 0.9.5" antrenörler tarafından çıkış performansını takip etmek için ulaşılabilir, zamandan tasarruf sağlayan ve anlık görüntüleme özelliği nedeniyle sporcuya hızlı geri bildirim verilmesine olanak sağlayan ekipmanlar ve sistemler olduğu için çıkış çalışmalarının çalışmada kullanılan sistemlerle takibini önermekteyiz. Son olarak yüzme tekniği ve branşa özgü yoğunlaşmış antrenman programları sporcuların diyagonal hareket kalıplarını tekrar etmesine bağlı olarak postüral disfonksiyonları ve adaptasyonu ortaya çıkartma potansiyeli olabileceğinden çalışmada kullanılan "Apecs-AI Postür Değerlendirme ve Düzeltme Sistemi®️" (Apecs Posture Analysis Pro Plus 8.2.6 Versiyon) analiz yöntemi ekonomik ve ulaşılabilir olmasından dolayı kullanılmasının değerli olabileceğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Yüzme, adolesan, postür, biyomekanik, kinematik, çıkış.