Genel ve rejyonel anestezi uygulanan hastalarda pozisyonlara bağlı gelişen komplikasyonlar ve hemşirelik bakımı

En iyi pozisyon hastanın fizyolojisini etkilemeden, yumuşak doku ve iskelet hasarına yol açmadan cerrahi girişime izin veren ya da cerrahi girişimi kolaylaştıran pozisyondur. Doğru pozisyon verme iyi bir operasyon alanı sağlar ve potansiyel sinir hasarlarını azaltır. Çeşitli cerrahi girişimlerde kolaylık sağlamak amacıyla farklı pozisyonlar kullanılmaktadır. Operasyonda kullanılan pozisyonlar; Sırtüstü pozisyonu, baş aşağı pozisyonu, yüzüstü pozisyonu, yan yatış pozisyonu, oturma pozisyonu, litotomi pozisyonu, diz-göğüs pozisyonu ve baş yukarı pozisyonudur. İntraoperatif pozisyon vermeye bağlı gelişen hasarlar, hastanın toleransı, yaş, kilo, beslenme durumu, ilaç tedavisi, kronik hastalıkların varlığı gibi faktörlerden etkilenir. Operasyonda hastaya verilen pozisyonlara bağlı gelişen komplikasyonlar şunlardır; basınç ülserleri, gözle ilgili hasarlar, kompartman sendromu, sinir hasarı, hipotansiyon, eklem dislokasyonu ve kemik kırıkları, ciltte lasverasyon, venöz hava embolisi, allopesi (kellik),sırt ağrısıdır.Çalışmamızda genel ve rejyonel anestezi altında operasyon olan hastalarda, operasyon esnasında verilen pozisyonlara bağlı gelişen komplikasyonları araştırmayı amaçladık. Çalışmamızı yaş ve kilo ayrımı yapmadan 216 hasta ile yaptık. Hasta bilgilerini anket çalışması yaparak temin ettik. Hastalardan operasyon öncesi bilgilerini aldık. Operasyon esnasında verilen pozisyon ve vital bulguları kaydettik. Operasyondan sonra ise operasyon süresi, uygulanan aneztezi şekli postup vital bulguları ve pozisyona bağlı gelişebilecek komplikasyonları değerlendirdik.Bu çalışmamızda yanyatış ve sırtüstü pozisyondaki operasyonlarda ençok sırt ağrısı, yüzüstü pozisyondaki operasyonlarda sinir hasarı, litotomi pozisyonundaki operasyonlarda ençok basınç ülseri geliştiğini tespit ettik. Böbrek ve üretra operasyonlarında diğer operasyonlara göre daha fazla komlikasyon geliştiğini özellikle sırt ağrısı, basınç ülseri ve ayak düşmesi geliştiğini tespit ettik. Operason süresi arttıkça komplikasyon gelişim oranınında attığını özellikle 4 saat ve üzeri süren operasyonlarda daha çok komplikasyon geliştiğini tespit ettik. Diyabet hastalığı ile komplikasyon gelişimi arasında bir ilişki olmadığını, Herhangi bir hastalığı olanlarda hastalığı olmayanlara göre daha çok komplikasyon geliştiğini tespit ettik. Genel anestezi altında yapılan operasyonlarda rejyonel anestezi altında yapılan operasyonlara göre daha fazla komplikasyon geliştiğini tespit ettik. Mobilizasyon durumu ve önceden operasyon geçirmiş olmanın gelişen komplikasyonlar arasında bir ilişkisi olmadığını tespit ettik. Operasyon öncesi basınç ülseri komplikasyon gelişminde %50 etkili olduğunu tespit ettik. Operasyon esnasındaki pozisyonla hemodinamik değerler ve SpO2 değeri arasında bir ilişki olmadığını tespit ettik. Preoperatif SAB, DAB, KAH ve solunum sayısı istatistiksel olarak anlamlı derecede artarken, intraoperatif SAB ve DAB, KAH ve solunum sayısı değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı derecede düşüş oduğunu tespit ettik. İntraoperatif SAB, DAB, KAH ve solunum sayısı değerleri operasyon süresi 4 saat ve üzeri hastalarda düşüş oduğunu tespit ettik.Sonuç olarak operasyon esnasında verilen pozisyonların, yapılan operasyon çeşidinin, hastalık varlığı, operasyon öncesi basınç ülserinin varlığı komplikasyon gelişimini etkileyabilir. Pozisyonlara bağlı gelişen komplikasyonlar daha geniş hasta profili üzerinde araştırılmalıdır.