Geriyatrik olgularda ameliyathane dışı anestezi uygulamalarının retrospektif analizi

AMAÇ: Bu çalışma ile, Ocak 2003-Aralık 2011 tarihleri arasında, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi (DEÜTF) Hastanesi'nde geriyatrik olgulara (>65yaş) ameliyathane dışı anestezi uygulamalarımızı, kullandığımız anestezi tekniklerini, ortaya çıkan komplikasyonları analiz etmeyi amaçladık.GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışma için, DEÜTF Klinik ve Laboratuvar Araştırmaları Etik Kurulundan izin alındıktan sonra, Ocak 2003-Aralık 2011 tarihleri arasında tanı ve tedavi amaçlı ameliyathane dışında anestezi uygulaması yapılan toplam 16045 olgudan 3012 adet geriyatrik yaş grubunda dış anestezi olgusu retrospektif olarak anestezi kayıtlarından incelendi. Uygulanan anestezi yöntemleri (sedasyon, spinal anestezi, intra trakeal genel anestezi, kombine spinal epidural anestezi, monitörize anestezi bakımı), tanımlayıcı veriler (yaş, ağırlık, yapılan işlem, işlem süresi, cinsiyet, ASA sınıflaması, uygulanan ilaçlar, gelişen komplikasyonlar (desatürasyon, enjeksiyon ağrısı, bulantı-kusma, aspirasyon, hipotansiyon, bradikardi, perforasyon, diğer) analiz edildi.BULGULAR: Olguların demografik özellikleri istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0.05). İşlem sırasında ve sonrasında komplikasyon oluşan olguların; yaş ortalaması 73.35±5.88 (65-89 yaş), ağırlık ortalaması 71.07±10.80 kg (42-120 kg) idi. Bu olguların anestezi sürelerinin ortalaması 69.98±55.44 dk (15-440 dk) idi. Hipotansiyon ile cinsiyet arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p<0.05). Hipotansiyon çalışmada değerlendirilen erkek olguların 29'unda (%1.7) kadın olguların 7'sinde (%0.5) gerçekleşti. İşlemin elektif veya acil olması ile komplikasyon gelişmesi arasında, spinal anestezi ile komplikasyon gelişimi arasında, KSE anestezi ile komplikasyon gelişimi arasında istatistiksel anlamlı fark bulunmadı (p>0.05). ASA sınıflaması ile bradikardi arasında, sedasyon ile komplikasyon gelişimi arasında, ITGA ile komplikasyon gelişimi arasında istatistiksel anlamlı fark saptandı (p<0.05).SONUÇ: Çalışmada incelenen ameliyathane dışı anestezi uygulanan toplam 16045 olgunun geriyatrik yaş grubundaki 3012 adetinin hiçbirinde major bir komplikasyon, morbidite veya mortalite gözlenmediği saptandı. Cinsiyet ve komplikasyon gelişimine bakıldığında, istatistiksel anlamlılık sadece hipotansiyon gelişen olgularda bulundu. Ayrıca ASA IV sınıflaması ile bradikardi arasında istatistiksel anlamlı fark saptandı. Geriyatrik olgularda ASA sınıflaması arttıkça komplikasyon görülme oranı arttı. Sedasyon, ITGA uygulaması ile komplikasyon gelişimi arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı.TARTIŞMA: Ameliyathane dışı hastane şartlarında geriyatrik olguların preoperatif kognitif ve fiziksel değerlendirmeleri çok önemlidir. Anestezi uygulamalarında uygun fizik muayene, laboratuar ve radyolojik tetkikler ile eşlik eden hastalıklar önceden tanınmalı ve tedavi edilmelidir. Uygulanacak anestezi yöntemi bu değerlendirmelerden sonra belirlenmeli ve işlemin özelliğine göre anestezi yöntemi seçilmelidir.