Glifosat bazlı herbisite maruz bırakılan farelerde koenzim Q10'in testis toksisitesi üzerine koruyucu etkisi

En yaygın kullanılan glifosat bazlı herbisit (GBH) olan Roundup, etkin bileşeni olarak glifosat (GLY) içerir ve bu çalışmada GBH'ye bağlı üreme toksisitesini modellemek amacıyla kullanılmıştır. Bu çalışmanın amacı, GLY kaynaklı testiküler ve sperm hasarına karşı Koenzim Q10'un (CoQ10) koruyucu rolünü araştırmak; özellikle oksidatif stres, inflamasyon ve apoptoz yolları üzerine etkilerini incelemektir. Kırk iki adet erişkin erkek ICR fare beş gruba ayrıldı: kontrol (herhangi bir uygulama yapılmadı), sham, CoQ10 (200 mg/kg-VA/gün), GLY (Roundup–500 mg/kg-VA/gün) ve GLY+CoQ10 (Roundup–500 mg/kg-VA/gün + CoQ10–200 mg/kg-VA/gün). Tüm uygulamalar oral yolla 35 gün boyunca gerçekleştirildi. Histopatolojik, immünohistokimyasal (Ki-67, Nrf2), biyokimyasal (MDA, GSH, TAS, TOS, OSI), hormonal (testosteron, LH) ve moleküler (Western blot: Nrf2, Keap1, HO-1, TLR4, NF-κB, Bax, Bcl-2) analizler yapıldı. Ayrıca konvansiyonel ve fonksiyonel sperm parametreleri de değerlendirildi. GLY'nin testis ağırlığında azalmaya ve histolojik hasara neden olduğu, ancak bu olumsuz etkilerin CoQ10 uygulamasıyla iyileşme gösterdiği belirlenmiştir. GLY uygulaması, oksidatif stres belirteçlerini artırmış (↑MDA, TOS, OSI; ↓GSH, TAS), buna karşılık CoQ10 tedavisi redoks dengesini anlamlı şekilde yeniden sağlamıştır. GLY, Nrf2/Keap1/HO-1 antioksidan yolunu baskılarken, CoQ10 bu yolu yeniden aktive etmiştir. GLY ile uyarılan TLR4/NF-κB aracılı inflamatuar sinyal yolu CoQ10 uygulamasıyla baskılanmıştır. Ayrıca, GLY apoptozu tetiklemiş (↑Bax, ↓Bcl-2), CoQ10 ise bu süreci tersine çevirmiştir. GLY, sperm motilitesi, canlılığı ve zar bütünlüğünü azaltırken, CoQ10 bu parametreler üzerinde iyileştirici etkiler göstermiştir. Hormon analizlerinde, GLY grubunda testosteron seviyeleri düşerken, LH seviyelerinde artış gözlenmiş; CoQ10 ise testosteron seviyelerini normale yaklaştırmış ve LH düzeylerini kısmen dengelemiştir. Sonuç olarak, CoQ10'un, GLY kaynaklı testiküler toksisiteyi oksidatif stres, inflamasyon ve apoptoz mekanizmalarını modüle ederek hafiflettiği ve erkek üreme sağlığının korunmasında terapötik bir potansiyele sahip olduğu ortaya konmuştur.