Göstergebilime bağlı illüstrasyonların izleyici üzerindeki etkisinin incelenmesi

Göstergebilim çeşitli göstergeleri ve gösterge dizinlerini araştıran bir bilim dalı olarak; resim, illüstrasyon, grafik tasarım, fotoğraf gibi çeşitli sanat etkinliklerinde, kişiler ve toplumlar arası iletişime, davranış biçimlerine kadar geniş bir çalışma alanını kapsamaktadır. Göstergebilim incelediği alanlarda kendine özgü yöntemleriyle, araştırmanın kurallarını belirlemeyi, işleyiş biçimlerini saptamayı, açıklama ve analizini yapmayı hedeflemektedir. İllüstrasyon da, kendine ait bir anlamlandırma ve göstergeler sistemine sahiptir. İllüstrasyon; bir konuyu, metni, cümleyi veya sloganı görsel yolla betimleyen bir tasarım dilidir. Kullanılan, kağıt, boya, fırça, bilgisayar vb. materyaller illüstrasyonun maddi unsurlarını oluşturmaktadır. Yapıtı ortaya koyan tasarımcı bilinci ise, bu unsurlar aracılığı ile anlam ve içeriği oluşturmaktadır. Estetik ve planlı bir bilinç ile ortaya konulan tasarımlar, toplum ve izleyici bilincinde de anlamlar kazanmaktadır. Bir illüstrasyonu incelerken göstergebilimsel niteliklerini de göz önünde bulundurmak gerekmektedir. İllüstrasyon sadece biçimsel ve estetik olarak değerlendirildiğinde, eksik ve niteliksiz olarak algılanmasına sebep olabilmektedir. Araştırmada söz konusu olan bu iki alanın birbiriyle olan ilişkilerini, öğrencilerin bilgi düzeyleri üzerinden yorumlama yoluna gidilmiş, bu amaçla üniversitelerin grafik bölümlerinde öğrenim gören öğrencilere anket uygulanmış, verilen cevaplar değerlendirilerek, öğrencilerin anlama ve algılama farklılıkları açıklanmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Estetik, Göstergebilim, Gösterge, Grafik Tasarım, İllüstrasyon