Güvenli cerrahi kontrol listesi kullanımında sağlık profesyonellerinin görüşlerinin belirlenmesi

"Güvenli Cerrahi Hayat Kurtarır'' projesi kapsamında oluşturulan "Güvenli Cerrahi Kontrol Listesi" (GCKL) ile cerrahide hasta güvenliğinin sağlanması hedeflenmiştir. Güvenli Cerrahi Kontrol Listesi 2009'da "Güvenli Cerrahi Kontrol ListesiTR" (GCKLTR) adı ile Türkiye'de kullanılmaya başlanmıştır. Bu araştırma, GCKLTR kullanımında sağlık profesyonellerinin görüşlerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Literatürde yapılan çalışmalara bakıldığında GCKLTR nicel olarak ele alınmış olup, konu ile ilişkili nitel bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Çalışmamızda; liste kullanımına yönelik, özellikle yaşanılan sıkıntılar ve engellerin neler olduğunun saptanması, buna yönelik çözümlerin tespit edilmesi ve geliştirilmesi hedeflenmiş olup, listeyi aktif olarak kullanan sağlık profesyonellerinin, liste kullanımı ile ilgili düşüncelerini daha derinden ve net olarak anlaşılabilmesi için bu yöntem tercih edilmiştir. Uygun örneklem seçimi ise İstanbul ilindeki, bir zincir hastane grubunun Bağcılar, Beylikdüzü İlçeleri ile Çapa semtine konuşlanmış olan hastanelerinde görev yapan 41 sağlık profesyoneli ile gerçekleştirilmiştir. Her katılımcı ile bire bir ve yüz yüze olmak üzere görüşme yapılmış ve görüşmeler ses kayıt cihazına alınarak kayıt edilmiştir. Yapılan görüşmeler daha sonra nitel araştırma yöntemlerinden biri olan yorumlayıcı fenomonolojik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Örneklemler belirli ölçütleri sağlayan, özel grup hastane bünyesinde görev yapan sağlık profesyonellerinden gönüllülük esasına dayalı olarak seçilmiştir. Analiz sonuçlarına göre bireylerde "eğitim, risk alma, ötekiler, empati, sirkülasyon, baskı" olmak üzere 6 üst tema çıkmıştır. Her üst temanın çeşitli sayılarda alt temaları bulunmaktadır. Çalışmaya katılan kişilerin 28' i erkek, 13'ü kadın olup, kişilerin yaptıkları yorumlar neticesinde, cinsiyet faktörünün liste kullanımı üzerine etkisi olmadığı anlaşılmıştır. 10 yıl ve üstü çalışan 31 kişi olup, 0-4 yıl 9 kişi, 5-9 yıl arası 1 kişi çalışmaya katılmış olup, 41-50 yaş arası 12 kişi, 18-30 yaş arası 11 kişi olup, 51-60 yaş arası 9 kişi, 61 yaş üstü 5 kişi, 31-40 yaş arası 4 kişi, liste kullanımına yönelik verdikleri cevaplar ile meslek deneyimi arttıkça ve yaş ilerledikçe farkındalığın olumlu yönde arttığını, yaş küçüldükçe ve meslek deneyimi azaldıkça farkındalığın daha azaldığı anlaşılmıştır. Yaş ile meslek deneyiminin doğru orantılı olarak liste kullanımına etki ettiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Güvenli Cerrahi, Hasta Güvenliği, Güvenli Cerrahi Kontrol Listesi, Yorumlayıcı Fenomonolojik Analiz