Hacı Bektaş-ı Veli`de Kur`an anlayışı

ÖZETAlevilik-Bektaşilik kökleri Orta Asya'ya dayanan Tasavvufi bir gelenektir. Asya'dave Anadolu'da Türk kitlelerini, inanç, ibadet, dünya ve evren anlayışında derinden etkileyenbu hareket, günümüzde de etkisini hala devam ettirmektedir. Nevar ki başlangıçta tamamenKur'an ve Sünnet merkezli bir tasavvufi hareket olan Alevilik-Bektaşilik sonraları, özelliklede 16. yüzyıl ve sonrası dönemde dini nassları anlama ve yorumlamada farklı bir çizgiyekaymıştır. Dinin zahiri yorumunu değil de Batıni/özünü esas alan bu kitle, geçmişte diniteklifleri dışlamak ve hafife almakla suçlanmışlardır. Günümüzde de aynı din yorum geleneğidevam ettirilmektedir. Dinin özünün esas olduğu düşüncesiyle zahiri sembolleri hafifealmakla suçlanan bu gurubun, dini kimlik ve kökenlerinin tartışılmaya başlanması ve yabancıdin ve kültür öğeleriyle içeriğinin doldurulup, tanımlanması problemin boyutlarını ortayakoymaktadır.Biz, bir akımın dini anlama ve yorumlama yöntemini ortaya koymanın en iyi yolunun,kendi kurucusunun fikirlerini ele almak olduğunu düşünerekten Hacı Bektaş Veli'nin temeleserlerinde, Kur'an'ı anlama ve yorumlama yöntemini klasik tasvvufi yorum çizgisinde elealmaya çalıştık. Genel olarak hayatı, Kur'an anlayışı ve yorum yöntemi, İtikat ibadet vemuamelatla ilgili üç bölümde ele aldığımız bu çalışmada, Hacı Bektaş Veli'de dini nasslarınzahiri yorumu dışlanmamakla birlikte, gerçekte tasavvufi yorum geleneğinde olduğu gibiKur'an'ın Batıni / işari anlamının esas alındığı görülmektedir.Netice olarak geçmişteki olumsuzluklar ve günümüzde Alevilik-Bektaşiliğe farklıköken arama çabaları bir tarafa bırakılıp, temel kaynakları ön yargıdan uzak bir biçimde elealınacak olursa, Alevilik-Bektaşiliğin, dinin şeklini dışlamadan özünü esas alan geçmiştekitasavvufi akımın Anadolu Türklüğü'ndeki bir uzantısı olduğu ortaya çıkacağı kanaatindeyiz.