Hâce Cân Ali Bursevî'nin Bahrü'l-Ensâb adlı Fütüvvetnâmesi (TDK A/332 1-56)

Sözlükte genç, yiğit ve cömert anlamlarına gelen "fetâ" kelimesinden türeyen fütüvvet; gençlik, kahramanlık ve cömertlik gibi sözcükleri karşılamakla beraber, ıstılahî manada diğergâmlık, ihlâs ve îsâr gibi dinî-tasavvufî kavramları ifade etmektedir. 13. yüzyılda İslâm coğrafyasındaki içtimaî ve iktisadî bozulmaların önüne geçmek amacıyla Abbâsî Halifesi Nâsır Lidînillâh tarafından ayyâr, rind ve ahdas olarak anılan başıbozuk genç zümreler ile çeşitli esnaf taifelerinin bir araya getirilmesi sonucu oluşturulan fütüvvet teşkilâtı, bu tasavvufî kavramların hayat bulduğu bir müessese olma amacı taşımaktadır. Halife Nâsır, teşkil etmiş olduğu bu teşkilâta diğer Müslüman ülkelerin hükümdârlarını da davet etmiş ve I. İzzeddin Keykavus döneminde Anadolu Selçuklu Devleti'nde de fütüvvet teşkilâtının etkileri görülmeye başlanmıştır. Fütüvveti ve fütüvvet teşkilâtını konu alan fütüvvetnâmeler, ilk başlarda Arapça ve Farsça olarak yazılmış, daha sonra Türkçe fütüvvetnâmeler de kaleme alınmaya başlamıştır. Çalışmamızın konusu olan "Hâce Cân Ali Bursevî'nin Bahrü'l-Ensâb Adlı Fütüvvetnâmesi", Türkçe yazılmış olan fütüvvetnâmelerdendir. Bu tez çalışmasında, hakkında oldukça kısıtlı malumat bulunan Bursevî'nin Türk Dil Kurumu Kütüphanesi'nde "Bahrü'l-Ensâb" adıyla kayıtlı olan eseri çeviri yazı metni halinde sunulacak; dili ve üslubu, muhtevası, kaynakları, şahıs-yer isimleri ve âdetler-gelenekler gibi konular açısından incelenecektir.