Halfeti ve yakın çevresinde kullanılan tıbbi ve aromatik bitkilerin araştırılması

Bu çalışmayla Şanlıurfanın Halfeti ilçesi ve çevresindeki köylerde yetişen tıbbi ve aromatik bitkiler ile, insan sağlığı açısından ve ekonomik olarak değerli, bilinen veya bilinmeyen, halk tarafından kullanılan bitkiler tesbit edilmiştir. Çalışmamızda Şanlıurfa iline bağlı Halfeti İlçesi ve ilçeye bağlı köyler olmak üzere toplam 40 yerleşim bölgesinde yerel halk ile gönüllülük usulüne göre yüz yüze anket çalışması yapılmıştır. Ankete %34 kadın ve %67 erkek olmak üzere toplam 101 kişi katılmıştır. Ankete katılanlara yörelerinde bulunan tıbbi aromatik bitki türlerini ve hangi amaçla kullanıldığı konusunda sorular sorulmuştur. Yapılan çalışmalarda 39 familyaya ait toplam 75 tür tespit edilmiştir. Bu bitkilerin çalışmamızın yöre halkının hangi amaçla kullanıldığı, bitkinin kısımları, kullanım şekli (doğrudan, tek veya karışım) ve sıklığının araştırılması yapılmıştır. Hem gıda hem de tıbbi amaçlı kullanılan bitkiler:40 tür (A. sativum, P. vera, R. coriaria vb.) Tıbbi ve yem amaçlı kullanılan bitkiler:11 tür(S. cerinthifolia, E. orientalis vb.) Sadece tıbbi amaçlı kullanılan bitkiler: 30 tür(A. arabica, A. hyalina vb.) Süs veya nazarlık olarak kullanılan bitkiler: 10 tür (O. Basilicum, R. Officinalis, P. harmala vb.), insan sağlığında doğrudan kullanımı olmayan bitkiler: 2 tür (S. Halepense vb.), en sık kullanılan bitki: T. polium olup 26 ankette,: C. insulare 11 ankette, T. terrestris ise 10 annkette kullanımı tesbit edilmiştir. Ticari amaçlı tarımı yapılan bitkiler ise P. vera, A. sativum, R. Coriaria, V. vinifera, O. europaea vb. türlerdir. Bölgede Yetişmeyip Kullanılan tıbbi amaçlı kullanılan tek tür ise: C. limon dur. Familyaların bulunma oranına göre en sık rastlanan Lamiaceae familyası olup %16 oranında 12 tür ile temsil edilmektedir. Hastalık çeşidine göre iç hastalıklarda: A. Sativum vb, KBB ve Solunum hastalıklarında: S. Libanotica vb. Bazı bitkilerin ise Halfeti yöresine özgü kullanımları olduğu (P. Vera, S. Colorata, A. Striata vb.) tesbit edilmiştir