Hanyalı Nûrî Osmân ve Dîvânı

Hanyalı Nûrî Osman H. 1172/ M. 1758-1759 ile H. 1230/ M. 1815 tarihleri arasında Girit adasının Hanya ve Kandiye şehirlerinde yaşamıştır. Şair elli sekiz yıllık ömrüne ondan fazla eser sığdırmıştır. Nüshaları tespit edilen altısının üçü manzum üçü de mensurdur. İçerisinde 1152 şiir bulunan hacimli dîvânı bu tezde tenkitli metin olarak hazırlanmış ve başına da inceleme ilave edilmiştir. Hemen her nazım şeklinde şiirler yazan Nûrî, içerik bakımından yenilik arayışlarını gazellerinde denemiş, kısa mesnevilerinde de birbirinden ilginç konuları işlemiştir.Nûrî Dîvânı, bize Girit'teki sosyal ve siyasî hayat hakkında da bilgiler vermektedir. Bu çerçevede incelendiğinde Girit'teki hem dinî hem de milliyet bakımından çeşitlilik, pek çok insanın ölümüne yol açan salgın hastalıklar, halkın giyim tarzı, devlet adamlarının tayinleri vs. unsurlarla karşılaşmaktayız.Nûrî'nin şiirlerinden devlet adamlarının önderlik ettiği ve Girit halkının da ilgi gösterdiği bir edebî muhitin teşkil edildiğini görmekteyiz. Aynı zamanda divan sahibi olan ve Girit'te valilik yapan Ferhat Paşa ile Sami Ebu Bekir Paşa bu muhitte etkin rol almış kişiler arasındadır.Nûrî Dîvânı'nın dikkat çeken bir başka özelliği de değişik sebeplerle doksan civarında şairden söz etmesidir. Bunların arasında diğer biyografi kaynaklarında isimlerine rastlamadığımız kişiler de olması Nûrî Dîvânı'nın önemini arttırmaktadır. Nûrî bu şairlerden bazısına nazire yazmış, bazılarının şiirlerini de tahmis etmiştir. Yazdığı atmış beş tahmis ile edebiyatımızda en fazla tahmis yazan şairler arasında yer almıştır.Anahtar Sözcükler1. Girit2. Hanya3. Nûrî4. Dîvân5. Rumca