Harputlu Nusret Efendi Şerh-i Tâ'iyye-i Sâ'ib-i Tebrîzî (1b-50a Transkripsiyonlu Metin-İnceleme)

Şerh geleneği, klasik Türk edebiyatı metinlerinin içerisinde önemli bir yere sahiptir. Özellikle Arap ve Fars dilindeki eserler şerhler için kaynak dil haline gelmiştir. Bu dillerdeki eserlerin anlaşılması, açıklanması ve yorumlanması ihtiyacından şerh geleneği doğmuştur. Sebk-i Hindî akımının önemli temsilcilerinden biri olan Sâ'ib-i Tebrîzî, hayal gücü, imge ve kapalı anlatımla kaleme aldığı şiirleriyle Dîvân'ı şârihler tarafından çoğunlukla şerh edilmeye ihtiyaç duyulan eserlerden biri olmuştur. Ebubekir Nusret Efendi tarafından üç ayrı Sâ'ib-i Tebrîzî Dîvânı şerhi kaleme alınmıştır. Bunlar; elif, tâ ve Dîvân'dan seçilen farklı kafiyedeki gazellerin şerhidir. Bu çalışmada Ebubekir Nusret Efendi'nin Sâ'ib-i Tebrîzî Dîvânışerhindeki tâ kafiyeli gazellerin 1b-50a varakları Latin harflerine aktarılarak tenkitli metin yoluyla incelenmesi amaçlanmıştır. Aynı zamanda Sâ'ib-i Tebrîzî ve Nusret Efendi'nin hayatı, edebî kişiliği ve eserleri hakkında ayrıntılı bilgiye yer verilmiş, şerh tanımı yapılarak Sâ'ib-i Tebrîzî Dîvânı'ndan yapılan şerh çalışmaları tanıtılmıştır. Şerh edilen metindeki imla hususiyetleri ve metnin muhtevası hakkında bilgi verilmiş, metindeki alıntı ve iktibaslar "Şerh Yöntemi" başlığı altında ifade edilmiştir. Tâ kafiyeli gazellerin şerhi ile ilgili on bir nüshanın varlığı bilinmektedir. Bunların beş tanesi yurt dışındadır. Transkripsiyonlu metin oluşturulurken yurt içindeki İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi Ty. 4223'te ve Süleymaniye Kütüphanesi Halet Efendi Böl. No. 714'te yer alan nüshalar esas alınmıştır. Çalışma, Sâ'ib-i Tebrîzî Dîvânı ile ilgili yapılmış olan çalışmalara ek niteliğindedir. Anahtar Kelimeler: Şerh, Şârih, Nusret Efendi, Sâ'ib-i Tebrîzî