Hematolojik hastalıkların tedavisinde uzaktan hasta takibi için çoklu-etmen sistemi geliştirilmesi

Sağlık bilişimi sistemleri çok çeşitli ve yüksek karmaşıklığın olduğu sistemlerdir ve bu alanda yapılan çalışmaların temel hedefi merkezi bir hasta kayıt sistemi oluşturmak ve oluşan kayıtları karar destek sistemlerinde kullanabilmektir. Ancak sağlık sürekli değişen ve gelişen bir alan olduğu için bu hedefe henüz ulaşılamamıştır. 2015 itibariyle kurulu sistemler hastanede üretilen veriyi genel olarak kayıt etmekte ve kısmen merkezi sistemlere aktarmaktadır, ancak veri paylaşımı açısından sağlık kuruluşları birbirinin dilinden anlamayan iki ayrı devlet gibidir. Bir başka önemli konu ise hastaların hastane dışında geçirdiği süre içinde hiçbir veri toplanmamaktadır. Bunun yerine birkaç ayda bir yapılan görüşmelerde hastanın 10 dakikalık sürede anlattığı yetersiz bilgiler kayıt edilmektedir. Hematolojik hastalıklarda, hastane dışı zamanlarda oluşan veriler hastanın yaşam kalitesini ve tedavinin yönünü etkileyecek kadar önemlidir. Bazı hematoloji hasta gruplarında ise sürekli tutulması gereken kayıtlar vardır ve olağandışılıkların doktor tarafından takip edilmesi gereklidir. Bu tez çalışmasında bahsi geçen sorunlara Çoklu Etmen Sistemleri ile çözüm getirmek amaçlanmıştır. MASHemato adı verilen ÇES ile, mikro düzeyde her bir hastanın, doktorun ve sağlık biriminin ihtiyaçlarını karşılayan etmenlerin hareketleri ve kendi aralarında otomatik şekilde organize olmaları yoluyla; makro düzeyde ise veri paylaşımı, uzaktan takip ve hasta bilgilendirmeleri ile halk sağlığı konularında teknik çözüm üretilmiş ve ilerleme elde edilmiş olacaktır. Bu çalışma kapsamında oluşturulan sistem, hasta, hekim, sağlık kuruluşu, ilk yardım ekibi, bakanlık ve Sosyal Güvenlik Kurumu gibi sağlıkla ilgili tüm birimler için alt sistemler içermektedir. Gereksinim analizleri ve mimari tasarım Tropos metodolojisi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Sistemin veri analizi yönünden geniş imkânlara sahip olması için ve yeni kod yazmadan sistemin geliştirilebilmesi amacıyla veriler OWL tabanlı ontolojiler ile kayıt edilmektedir. Çalışma kapsamında ayrıca hasta takip sistemlerinde ve genel olarak sağlık bilişimi sistemlerinde kullanılması gereken standartların bir referans listesi oluşturulmuştur. Anahtar Kelimeler: Çoklu Etmen Sistemleri, koordinasyon, Tropos metodolojisi, etmen tabanlı yazılım geliştirme, uzaktan hasta takibi, karar destek sistemleri,