Hemodiyaliz hastalarında nutrisyonel durumun belirlenmesinde biyoelektrik impedans analiz yöntemlerinin güvenilirliğinin saptanması

Protein enerji malnutrisyonu (PEM), hemodiyaliz (HD) tedavisi almakta olan hastalarda sık karşılaşılan, yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen, morbidite ve mortalitede artışa neden olan önemli bir klinik durumdur. HD hastalarında, azalmış besin tüketimi, eşlik eden kronik ve akut hastalıklar, diyaliz yönteminden kaynaklanan kayıplar nedeniyle PEM sıklığında artış görülür. Bu hastalarda malnutrisyonun erken tanısı için antropometrik değerlendirmelere, anketlere, biyokimyasal parametrelere ve vücut kompozisyonu ölçüm yöntemlerine başvurulmaktadır. Biyoelektriksel İmpedans Analiz (BİA), kolay uygulanabilen, ucuz, girişimsel olmayan, hızlı sonuç veren bir yöntem olması nedeniyle HD hastalarında nutrisyonel durumu belirlemek için kullanılmaktadır. Bu çalışmamızda, Başkent Üniversitesi Diyaliz Ünitesi'nde, HD tedavisi almakta olan 100 hastanın, Mini Nutrisyonel Değerlendirme (MND) puanlarını ve BİA parametrelerini karşılaştırarak, BİA yönteminin beslenme durumunu belirlemedeki güvenilirliğini araştırdık. Bu amaçla, 100 HD hastasının (62 erkek, ortalama yaş 54.3±13.1) son 6 ay içindeki serum CRP, albumin, kreatinin, ferritin ve total kolesterol, HDL, LDL, trigliserid seviyeleri retrospektif olarak kaydedildi. Bu hastalara tek bir hekim tarafından MND anketi uygulandı, antropometrik değerleri belirlendi. HD sonrası vücut kompozisyon analizörü (TANİTA BC-420MA) kullanılarak hastaların BİA parametreleri belirlendi. Çalışma grubu MND puanlarına göre PEM mevcut olan (n=15), PEM için risk grubunda olan (n=49) ve beslenme durumu iyi olan hastalar (n=36) olarak 3 gruba ayrıldı. Hastaların HD tedavi sürelerinin (yıl), PEM grubunda belirgin olarak daha kısa olduğunu saptadık(p=0,015). Beslenme durumu iyi olan ve PEM yönünden risk taşıyan grupta, PEM mevcut olan gruba göre serum CRP düzeylerini düşük; serum albumin seviyeleri ise yüksek saptadık(sırasıyla p=0,018; p=0,01). Beslenme durumu iyi olan hastaların (n=36), yağ kütlesi (p=0,001), yağ yüzdesi (p=0,008), kas kütlesi (p=0,0001), visseral yağ oranı (p=0,019) ve vücut kitle indeksi (VKİ) (p=0,003) diğer hastalara göre anlamlı olarak yüksekti. MND puanları, albumin (r=0,279;p=0,005), kreatinin (r=0,201;p=0,049) yağ kütlesi (r=0,201;p=0,045), kas kütlesi (r=0.382; p=0.001) ve visseral yağ oranı (r=0,270;p=0,007) ile pozitif korelasyon gösterdi. MND ve BİA yöntemlerinin HD hastalarının beslenme durumunu belirlemek için pozitif yönde korelasyon gösterdiğini saptadık. Sonuç olarak; Biz kolay uygulanabilen, ucuz, hızlı sonuç veren bir yöntem olması nedeniyle, BİA yönteminin HD hastalarında PEM erken tanısı için kullanılmasını öneriyoruz.