Hemşirelerin mahremiyet tutumları ve mahremiyete ilişkin yaşadığı sorunlar

Araştırmanın amacı, hemşirelerin mahremiyet tutumları ve mahremiyete ilişkin yaşadığı etik sorunların incelenmesidir. Bu çalışma tanımlayıcı türde planlanmış olup Kasım 2023 ve Aralık 2023 tarihleri arasında Düzce Atatürk Devlet Hastanesi'nde görev yapan 326 hemşire ile tamamlanmıştır. Araştırmanın verileri, katılımcıların sosyo-demografik özelliklerini içeren "Kişisel Bilgi Formu" ve hemşirelerin hasta mahremiyetine ilişkin tutum ve davranışlarını belirlemek amacıyla geliştirilen "Hemşirelikte Hasta Mahremiyeti Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Veri analizinde sosyodemografik sorular ve ölçek puanları arasındaki ilişkilerin incelenmesinde Mann-Whitney U Testi, üç ve daha fazla gruplu sorularda Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Kruskal Wallis testinde anlamlı farklılık bulunduğunda hangi gruplar arasında farklılık olduğunu tespit etmek için çoklu karşılaştırma testleri yapılmış ve bu testlerin değerlendirilmesinde Bonferroni düzeltmeli anlamlılık değerleri dikkate alınmıştır. Ölçeklerin güvenirliğinin belirlenmesinde cronbach alpha güvenirlik katsayısı kullanılmıştır Analizlerde istatistiki anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmaya katılan hemşirelerin %84'ünün kadın, %52,4'ünün 26-35 yaş aralığında ve yaş ortalamalarının 33,68±8,49 olduğu, %63,6'sının evli, %50,5'inin çocuk sahibi, %72,3'ünün lisans mezunu, %34,5'inin 6 ay-5 yıl aralığında çalışma süresine sahip olduğu ve meslekte çalışma süresi ortalamalarının 11,65±9,20 yıl olduğu, %31,6'sının yoğun bakımda çalıştığı, %53,9'unun hem gece hem gündüz çalıştığı, %53,4'ünün haftalık çalışma saatinin 41 saat üzerinde olduğu, %71,8'inin mesleği isteyerek seçtiği, %91,7'sinin etik eğitimi aldığı ve etik eğitimi alanların %67,7'sinin bu eğitimi lisans ve lisansüstü eğitimleri sürecinde aldığı belirlenmiştir. Hemşirelerin %98,4'ünün hemşire olarak çalıştığı birimde hasta mahremiyetine özen gösterdiği, %67,2'sinin sağlık çalışanlarının hasta mahremiyetine özen gösterdiklerini düşündüğü, %74,5'inin meslek hayatında hasta mahremiyeti ihlali yapmadığı, %63'ünün herhangi bir sağlık çalışanının hasta mahremiyeti ihlaline şahit olmadığı ve %69,8'nin çalıştığı kurumda mahremiyet ihlalini engellemeye yönelik düzenleme bulunduğunu ifade ettiği belirlenmiştir. Araştırmaya katılan hemşirelerin HMÖ toplam puan ortalamaları 4,58±0,57 olarak belirlenmiştir. Katılımcıların Hemşirelikte Hasta Mahremiyet Ölçeği ve alt boyutlarından aldıkları puan ortalamaları çok yüksek bulunmuştur. Katılımcılar ölçeğin alt boyutlarından en yüksek puan ortalamasını Fiziksel Mahremiyet alt boyutundan, en düşük puan ortalamasını ise Cinsiyete ilişkin Mahremiyet alt boyutundan almıştır. Sonuç olarak, hemşirelikte mahremiyete ve mahremiyet ihlallerine ilişkin hemşirelerin hem etik açıdan hem yasal açıdan bilgi düzeylerini ve farkındalıklarını arttırıcı eğitimlerin düzenlenmesi, hasta mahremiyetini olumsuz etkileyen durumların azaltılması konusunda gerekli önlemlerin alınması ve daha geniş örneklem gruplarıyla, nitel ve karma yöntemlerin de kullanıldığı çalışmaların planlanması önerilmektedir.