Hepatik iskemi reperfüzyon hasarında sildenafil'in karaciğer ve uzak organ üzerine etkilerinin araştırılması

Karaciğer kan akımın kesilmesi sonucu ortaya çıkan iskemi/reperfüzyon hasarının karaciğer üzerindeki etkilerinin azaltılmasında sildenafil etkinliğinin histopatolojik ve biyokimyasal olarak araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla literatürler tarandığında farklı organlara yönelik çeşitli iskemi reperfüzyon modelleri oluşturulduğu ve çok sayıda araştırmaların yapıldığını görmekteyiz. Özellikle hepatik iskemi reperfüzyon modellerinde ise; son zamanlarda ülkemiz dahil birçok merkezde başarıyla uygulanan karaciğer transplantasyonları sonrası ortaya çıkan reperfüzyon hasarlarının mekanizmasının ortaya konması ve buna yönelik yeni yaklaşımları getirilmesine odaklandığını, ayrıca karaciğer ve safra yollarına yönelik yapılan cerrahi girişimler esnasında yapılması zorunlu hale gelen pringle manevrası ile ortaya çıkan karaciğer iskemisine bağlı olarak ortaya çıkan reperfüzyon hasarının engellenmesine yönelik yaklaşımların oluşturulmasını amaçladığını görmekteyiz. Ayrıca ortaya çıkan iskemi reperfüzyon hasarının sadece ilgili organı değil, özellikle akciğer ve böbrek başta olmak üzere diğer organlarıda etkilediği ve organizmada sistematik bir yanıtın oluşmasına neden olduğu da bilinmektedir.Bu amaçla uygulanan yöntem ise; hepatoduedonal ligamanın klemplenerek 30-45 dakika iskemi ve sonrasında reperfüzyon uygulandığı, kullanılan ajanların ise reperfüzyonun başladığı anda maksimum konsantrasyona ulaşmış olmasının sağlanmaya çalışıldığını görmekteyiz. Ayrıca bu çalışmalarda standart tek ajan için 4 grup kullanılmış olup; birinci ve ikinci grup iskemi- reperfüzyon oluşturmaksızın ilaç etkinliğinin ortaya konması, üçüncü ve dördüncü grup ise iskemi-reperfüzyon sonrası ilacın etkinliğinin ortaya konması amacıyla oluşturulmuştur ve genellikle gruplarda kullanılan ve istatistiksel olarak kabul gören hayvan sayısı her grup için 10 hayvandır. Bu çalışmalarda deneysel çalışma kapsamında hayvanlardan alınan kan ve doku örnekleri biyokimyasal ve histopatolojik olarak incelenmekte ve oksidatif stresin etkileri ortaya istatistiksel olarak konmaktadır. Sildenafil sitrat fosfodiesteraz tip 5 (PDE 5) enzim inhibitörüdür ve cGMP'yi artırır. 1980'lerde antianjinal olarak denenirken ereksiyon yan etkisi nedeniyle dikkati çekmiş ve erektil disfonksiyon tedavisinde yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Ereksiyonun fizyolojik mekanizması korpus kavernozumda nitrik oksitin serbest kalmasıyla başlar. Nitrik oksit guanilat siklazın aktive olmasını sağlar, guanilat siklaz düzeyinin artması cGMP'nin artmasını, korpus kavernozumdaki düz kasların da gevşemesini ve dolayısıyla kan akımının artmasını sağlar. PDE 5 kavernöz cismin dışında değişik dokularda da düşük konsantrasyonlarda bulunmaktadır. Sildenafil sitratın ayrıca trombositlerin trombüs oluşturma kabiliyetlerini azalttığı gösterilmiştir. Bu amaçla literatürlerde belirtildiği gibi; sildenafil'in gerçekten hepatik iskemi reperfüzyon hasarı etkilerinin minimalize edilmesi ve/veya ortadan kaldırılmasında etkin olup olmadığının ortaya konması önemlidir.