Hitit yazılı belgelerine göre Anadolu'da iktisadi hayat

ÖZETYüksek Lisans TeziHitit Yazılı Belgelerine Göre Anadolu'da İktisadi HayatSerdar OKURFırat ÜniversitesiSosyal Bilimler EnstitüsüTarih Anabilim Dalı2006; Sayfa IX+202M.Ö. 2000-1750 yılları arasında Kuzey Mezopotamya'da yaşayan Assurlu tacirlerAnadolu'da ticari koloniler kurarak ilk ticaret örgütünü oluşturmuşlardır. Bu ticaretin merkeziKayseri'deki Kültepe, Kaniş - Karum'dur. Belgelerde adı geçen ve yeri saptanabilenkarumlardan biri de Karum Hattuş'tur(Boğazköy).Zengin altın, gümüş ve bakır kaynaklarına sahip olan Anadolu, tunç alaşımı içingerekli olan kalay bakımından fakirdi. Tacirlerin beraberlerinde getirdikleri kalay, çeşitlikumaşlar ve kokular bu ticaretin ana malzemeleriydi. Hiç bir zaman politik üstünlüğe sahipolmayan tacirler yerli beylerin himayesi altındaydılar.Assurlu tacirler sayesinde Anadolu'da ilk defa yazı görülür. `Kapadokya Tabletleri'olarak adlandırılan Eski Assurca yazılmış çivi yazılı metinlerden, tacirlerin geliş yollarıüzerindeki beylere %10 yol verdikleri, borçlu olan halktan %30 oranında faiz aldıkları,Anadolu krallarına sattıkları mal üzerinden %5 vergi verdikleri anlaşılmaktadır. Yine butabletlerde Assurlu tacirlerin Anadolulu kadınlarla evlendikleri ve nikah sözleşmelerindeAnadolulu kadınların haklarını koruyacak maddeler bulunduğu görülmektedir.M.Ö. II. binin başlarında Avrupa'dan Kafkaslar üzerinden gelerek KapadokyaBölgesi'ne yerleşen Hititler, daha sonra yerli halkla kaynaşarak İmparatorluk kurmuşlardır.Dilleri Hint-Avrupa dil grubundandır. Başkentleri Hattuşaş (Boğazköy) olan Hititlerin önemlişehirleri Alacahöyük ve Alişar'dır. Kapadokya Bölgesi'nde bulunan bütün höyüklerdeHititlere ait kalıntılara rastlamak mümkündür. Bunun yanı sıra Hitit İmparatorluk Dönemi'ndeözellikle Kapadokya Bölgesi'nde stratejik açıdan önemli geçitlere ve su kenarlarındaki yüksekkayalara rölyef olarak işlenmiş anıtlar bulunmaktadır.Friglerin Orta Anadolu'nun önemlikentlerinin hemen hepsini yıkarak Hitit İmparatorluğu'nu ortadan kaldırılmasından sonra Ortave Güneydoğu Anadolu'da Geç Hitit Krallıkları ortaya çıkmıştır.