Hormon tedavisi alan premenopozal ve postmenopozal kadınların mammografi bulgularındaki değişiklikler

ÖZETHormon tedavisi alan premenapozal ve postmenapozal kadınların mammografibulgularındaki değişikliklerTüm dünyada hormon tedavisi üç ana endikasyon için onay almıştır. Bunlarvasomotor semptomların tedavisi, ürogenital atrofinin önlenmesi ve osteoporozunönlenmesidir. Tüm bu nedenlerden dolayı kişiye özgü düzenlenmiş bir hormon tedavisininsağlayacağı yarar tartışmasızdır. Bununla birlikte meme kanseri riskini arttırdığında dairtartışmalar halen sürmektedir.Mammografi, meme kanserinin erken tanısında altın standart olan bir yöntemdir.Elli yaş üzerindeki kadınlarda meme kanserine bağlı mortaliteyi belirgin orandaazaltmaktadır. Her ne kadar mammografi meme lezyonlarının tanısında en duyarlı yöntemolsa da duyarlılığı % 85-90'nın üzerine çıkmamaktadır. Bunun en önemli nedeni yoğunmeme dokusunun, altında yatan lezyonu gizleme eğilimidir. Mammografilerin kullanımıkolaydır ve mammografideki dansite artışı, artmış meme kanseri riski ile yüksek orandailişkilidir. Hormon tedavisinin değişik çalışmalarda % 25 olguda meme dansitesinde artışile ilişkili olduğu söylenmektedir. Bu durum hormon tedavisi altındaki hastaların takibindememenin değerlendirmesini önemli kılmaktadır.Bu çalışmadaki amacımız, hormon tedavisi alan perimenopoz ve postmenopozaldönemdeki kadınların mammografi bulgularındaki değişiklikleri incelemek idi. Bu amaçla2000-Aralık 2005 tarihleri arasında Ç.Ü. Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ADMenapoz Kliniğine başvuran, toplam 630 olgu çalışmaya alındı. Hastaların 441'i hormontedavisi alan hastalardan oluşuyordu. 189 hasta herhangi bir tedavi almayan kontrol grubuidi. Çalışmaya alınan olguların hormon tedavisi öncesi ve sonrası çekilmiş mamografileriretrospektif olarak değerlendirildi. Mamografiler, pattern değişikliği, lezyon değişikliği vedansite değişikliği açısından değerlendirildi.Çalışma sonucunda tibolon ve konjuge oral östrojen+MPA alan grupta % 3oranında LSK/SK (Dens) meme patterni oranı artarken siklik tedavi alanlarda % 4oranında artış oldu. Sadece oral östrojen alan grupta pattern değişikliği izlenmedi. Hormontedavisi almayan grupta ve Transdermal östrojen alan grupta ise hormon tedavisisonrasında tam tersi lipomatö meme patterni artmış olarak saptandı. Hormon tedavisivialanların ilk ve ikinci grafileri topluca değerlendirildiğinde ise dens meme oranı % 6'dan% 10'a çıkmıştı. Hormon tedavisi sonrası çekilen grafilerde lezyon insidansındaki artış %3,9 ile en çok oral östrojen alan grupta görüldü. Hormon tedavisi alanlarda dansite artışıgenel olarak % 16 iken HRT almayanlarda bu oran % 4,7 idi. En çok dansite artışı sikliktedavi alan grupta (% 41) sonra konjuge ösrojen+MPA alan grupta (% 23) gözlenmiştir.Anahtar kelimeler: menopoz, hormon tedavisi, mammografi.vii