Hümanist yönetimin kavramsallaştırması: Alanyazın taraması ve nitel bir araştırma

İnsan onurunu merkeze alıp, insanı bir araç olarak görmek yerine, onu amaç olarak konumlandıran Hümanist Yönetim, son yıllarda giderek dikkat çeken bir yönetim paradigmasıdır. Bu çalışmada, hümanist yönetim yaklaşımının alanyazında nasıl kavramsallaştırıldığı, hangi tematik konular aracılığı ile geliştirildiği ve işletme ve yönetim - organizasyon alanı içerisindeki konumunun nasıl yapılandığı sorularına cevaplar aranmıştır. Bu doğrultuda araştırmanın amacı, hümanist yönetim yaklaşımını Humanistic Management Journal'da yayımlanmış akademik yayınlar üzerinden sistematik bir şekilde inceleyerek teori ve uygulamadaki eğilimleri ortaya koymak ve Türkçe alanyazındaki boşluğu doldurmaktır. Ayrıca bu çalışmanın hümanist yönetim ile ilgili gelecekte yapılması muhtemel akademik çalışma ve araştırmalar için bir yön tayin edici işlev görmesi de hedeflenmektedir. Bu araştırmada hümanist yönetim alanyazının hem kuramsal hem de uygulamalı boyutlarının derinlemesine incelenmesi hedeflendiği için nitel araştırma yaklaşımı tercih edilmiş ve sistematik doküman incelemesine dayalı alanyazın taraması ve betimsel içerik analizi yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmanın birincil veri kaynağını amaçlı örnekleme yöntemi ile belirlenen Humanistic Management Journal'dan elde edilen ve 2016-2025 yılları arasında yayımlanan 190 makale oluşturmaktadır. Araştırmacı tarafından MS Excel dosyasında bir veri seti oluşturulmuş; herhangi bir yazılım kullanmadan tek tek el ile yapılan kodlama süreci 800 saatin üzerinde sürmüştür. Yapılan analizler sonucunda çalışmaların büyük oranda kuramsal/kavramsal olduğu, uygulamadan çok teorik yönünün ağır bastığı ve alanyazının halen gelişmekte olduğu görülmüştür. Hümanist yönetim yaklaşımı genel olarak yeni bir ekonomi anlayışı temelinde insan onuru, etik, sistem yaklaşımı, sürdürülebilirlik, herkesin iyiliği, liderlik ve kurumsal sosyal sorumluluk kavramı etrafında şekillenmektedir. Ayrıca yönetim ve organizasyon alanında ise etik, sürdürülebilirlik, sorumluluk ve insan merkezli yönetim odaklı kavramlar yaklaşımın omurgasını oluşturmaktadır.