İçme ve kullanma suyu şebekelerinin genetik algoritmayla boyutlandırılması

İçmesuyu sistemlerinin tasarımında kullanılan formülasyonların üstel işlevlerden oluşması ve sistemlerin bilinmeyenlerinin fazla olmasından ötürü, matematiksel çözüm zahmetli ve zaman alıcı olmaktadır. Bununla birlikte, bir sistemin tasarımında hidrolik açıdan kabul edilebilir sınırlar içinde kalan onlarca çözüm bulunabilmektedir. İçmesuyu sistemlerinin tasarımı için oluşturulan denklem sistemleri lineer denklemler olmadığından, çözüm kümesine ulaşabilmek için çeşitli matematiksel yaklaşım yöntemleri kullanılmaktadır. Bilgisayar programlarının geliştirilmesi ile birlikte, içmesuyu sistemlerinin tasarımında değişik bilgisayar programları geliştirilmiştir. Bu yöntemlere, evrimsel gelişimi dikkate alarak çalışan, genetik algoritma yöntemini de katmak olanağı vardır. Genetik algoritma, herbiri problemin farklı çözümünü oluşturan toplumun, çaprazlama ve mutasyon gibi evrimsel parametreleri kullanarak gelişimi ile en iyi çözümün oluşturulması esasına dayanan bir eniyileme yöntemidir. İçmesuyu sistemlerinin çözümü için genetik algoritma kullanılırken, öncelikle her bir boru bir geni simgeleyecek biçimde oluşturulmaktadır. Belirli sayıda bireyin oluşturulduğu toplum, evrimsel gelişime tabi tutulmaktadır. Evrimsel gelişimin sonucunda, diğer bir deyişle maksimum jenerasyona kadar, en iyi birey belirlenerek eniyileme yapılmaktadır Bu çalışmada, Fortran programlama dili kullanılarak ölü noktalar yönteminin genetik algoritma ilkelerine bağlı olarak çalıştığı bir program yazılmış, Salihli/Manisa İçmesuyu sisteminin 3 no.lu şebekesi bu program aracılığıyla ve farklı genetik operatör değerleri yardımıyla tasarımlandırılmıştır. Genetik algoritma operatörlerinin değişiminin sonuçları nasıl etkilediği incelenmiş, mevcut proje değerleri ile programla tasarımlanan sistem birlikte değerlendirilmiştir. Anahtar Sözcükler : Genetik algoritma, içmesuyu sistemleri, eniyileme yöntemleri