İdiyopatik maküler hol cerrahisinin retina tabakaları ve mikrovasküler yapıları üzerine etkilerinin optik koherens tomografi ile araştırılması

Giriş ve amaç: İdiyopatik maküler hol (MH) retinada vertikal olarak tüm katları içine alan, foveal nörosensoryal retina defektidir. Tedavisi cerrahidir ve amaç anatomik olarak MH'nin kapanması, fonksiyonel olarak da görme keskinliğinin artmasıdır. Arka segmentin beslenmesinden retinal ve koroidal damarlar sorumludur. Cerrahi müdahale ile arka segment yapılarında çeşitli değişiklikler olmaktadır. Bu çalışmadaki amacımız MH cerrahisinin retina ve koryokapillaris tabakaları ve mikrovasküler yapıları üzerine etkilerini optik koherens tomografi anjiografi (OKTA) ile araştırmaktır. Gereç ve yöntemler: Çalışmaya Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi Göz Hastalıkları Kliniği retina polikliniğine başvuran ve MH nedeniyle opere edilen 35 hastanın 35 gözü dahil edildi. Hastalar ameliyattan sonra 6-24. aylarda 6 x 6 mm'lik maküla kesitleriyle yüzeyel kapiller pleksus (YKP) vasküler dansiteleri (VD), derin kapiller pleksus (DKP) VD'leri, maküla kalınlıkları, foveal avasküler zon (FAZ) parametreleri, subfoveal koroid kalınlıkları (sfKK), koryokapillariste akım alanları, dış retina akım alanları OKTA kullanılarak ölçüldü. Hastaların diğer gözleri ve kontrol grubu gözlerinin OKTA ölçümleri ile kıyaslandı. Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların 22'sine pars plana vitrektomi + internal limitan membran (İLM) soyulması + gaz tamponad ameliyatı, 13'üne pars plana vitrektomi + temporal İLM flep + gaz tamponad ameliyatı uygulandı. Opere gözler, diğer ve kontrol grubu gözleriyle ve kendi içerisinde İLM eksizyon ve İLM flep grubu olarak oluşturulan alt gruplar birbiriyle karşılaştırıldı. Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ortalaması 65,23±5,83 (51-79) yıl idi. Hastaların 22'si (%62,9) kadın, 13'ü (%37,1) erkekti. EİDGK, ameliyat sonrası ameliyat öncesine göre anlamlı bir artış gösterdi (p<0.001). Aynı şekilde İLM eksizyon ve İLM flep gruplarında da EİDGK, ameliyat sonrası ameliyat öncesine göre anlamlı bir artış gösterdi (sırasıyla p<0,001 ve p=0,004). Opere olan MH'li gözler ile opere olmayan diğer gözleri karşılaştırıldığında foveal ve perifoveal YKP VD'lerde anlamlı bir farklılık görülürken (p<0,001 ve p=0,008), YKP tüm alan ve parafoveal VD değerleri gruplar arasında anlamlı fark göstermedi. Opere MH'li gözler ile diğer gözler karşılaştırıldığında yalnızca DKP foveal VD anlamlı bir farklılık gösterdi (p<0,001). FAZ alanı iki grup arasında anlamlı fark gösterirken (p<0,001), SMK ve sfKK ölçümleri ise istatistiksel olarak anlamlı fark göstermedi. Hastanın cerrahi geçiren gözüyle diğer gözü karşılaştırıldığında dış retina kan akım alanı ve KKA anlamlı bir farklılık göstermedi (sırasıyla p=0,055 ve p=0,233). Opere gözler ve kontrol grubunda tüm alan, parafovea, perifovea YKP ve DKP VD'leri anlamlı olarak düşük bulundu (sırasıyla p<0,001, p<0,001, p<0,001 ve p<0,00, p=0,014, p<0,001). sfKK da kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük olarak tespit edildi (p<0,001). İLM eksizyon ve İLM flep grupları arasında, sfKK İLM flep grubunda anlamlı derecede düşük bulunurken (p=0,048), tek operasyon olan gözler ve reoperasyon olan gözler arasında sadece DKP parafoveal VD'de anlamlı fark bulundu (p=0,013). Preoperatif EİDGK değerleri ile YKP tüm alan VD arasında orta düzeyde negatif (r=0,392) ve anlamlı (p=0,02) bir korelasyon bulundu. Benzer şekilde preoperatif EİDGK değerleri ile YKP perifoveal VD arasında orta düzeyde negatif (r=0,388) ve anlamlı (p=0,021) bir korelasyon bulundu. Sonuç: MH cerrahisi sonrası OKTA verileri hastaların diğer gözleriyle karşılaştırıldığında FAZ alanı ve YKP VD değerlerinde belirgin bir azalma olmaktadır. Kontrol gözler ile karşılaştırıldığında ise hem YKP hem de DKP de belirgin azalma görülmektedir. Postoperatif EİDGK değerleri SMK ve KKA ile negatif korelasyon göstermektedir. MH cerrahisinin mikrovasküler yapılar üzerindeki etkilerini ve bunların EİDGK ile ilişkisini göstermek için daha geniş örneklem büyüklüğü ve daha uzun takip süresi olan çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Maküler hol, optik koherens tomografi anjiyografi, yüzeyel kapiller pleksus, derin kapiller pleksus, foveal avasküler zon, koroidal kan akımı.