İdiyopatik Trombositopenik Purpura Tanılı Çocuklarda Oksidatif Stres ve Antioksidan Durum

mmün trombositopenik purpura (TP), dolasımdaki trombositlerin yıkımının artması ile karakterize, benign seyirli, kendi kendini sınırlayan, otoimmün, çocukluk çagının en sık karsılasılan edinsel trombositopeni nedenidir. Klinik olarak akut ve kronik TP olmak üzere iki ana formda görülür. Çocukluk çagı TP'sında baslangıç tedavisi olarak yüksek doz metil prednizolon (MP) veya intravenöz immunglobulin (VG) tercih edilir. Tedavide basarı oranlarında fark olmadıgından yapılan tercih, maliyetler ve yan etkiler zemininde yapılır. Oksidatif hasar otoimmun hastalıkların patogenezinde rol oynar. Oksidatif stres ve serbest radikaller TP'nın patogenezi ve prognozundan sorumlu tutulabilir. Bu çalısmada akut ve kronik TP'da oksidatif stres düzeyi ve farklı tedavi seçeneklerinin antioksidan kapasite üzerine etkileri arastırıldı. Çalısmaya TP tanısı alan 44 olgu alındı. Olgular iki gruba ayrıldı (Grup I: Akut TP [n:33] ve Grup II: Kronik TP [n:11]). Verilecek tedaviye göre akut TP grubu Grup Ia (MP [n:21]), Grup Ib (VG [n:6]), Grup Ic (MP+VG [n:6]), kronik TP grubu Grup IIa (MP [n=5]), Grup IIb (VG [n=6]) olarak alt gruplara ayrıldı. Çalısmamızda akut TP olgularında tedavi sonrası total peroksit ve oksidatif stres indeksi (OS) degerlerinin tedavi öncesine göre anlamlı olarak azaldıgını (p<0.05), total antioksidan kapasite (TAOK) degerinin ise anlamlı olarak arttıgını (p<0.001) saptadık. Kronik TP olgularında da tedavi sonrası total peroksit ve OS degerlerinin tedavi öncesine göre anlamlı olarak azaldıgını (p<0.05) saptadık ancak, TAOK degerindeki artıs anlamlı degildi (p>0.05). Toplam olgularda total peroksit ve OS degerlerinin tedavi öncesine göre anlamlı olarak azaldıgını (sırayla p<0.05, p=0.001), TAOK degerinin ise anlamlı olarak arttıgını (p=0.001) saptadık. Akut TP olgularında tedavi sekillerine göre bakıldıgında, VG verilen grupta total peroksit ve OS düzeyinin tedavi sonrasında anlamlı olarak azaldıgı (p<0.05), TAOK anlamlı olarak attıgı (p<0.05) saptandık. Kronik TP olgularında tedavi sekillerine göre bakıldıgında, MP verilen grupta total peroksit ve OS düzeyinin tedavi sonrasında anlamlı olarak azaldıgı (p<0.05), TAOK anlamlı olarak attıgı (p<0.05) saptandık. Sonuç olarak; TP'nın patogenezinde oksidatif hasarın rolünün olabilecegi görülmektedir. Kronik TP'da oksidatif stres daha yüksektir. Hastalıgın baslangıcında plazma oksidan parametrelerini ölçerek hastalıgın akut ya da kroniklesebilecegi hakkında bir fikir edinilebilinir. Akut TP olacagını düsündügümüz olgularda VG tedavisini, kronik TP olacagını düsündügümüz olgularda MP tedavisini tercih etmemiz gerektigi görülmektedir. Anahtar kelimeler: mmün trombositopenik purpura, metil prednizolon, intravenöz immünglobulin, oksidatif stres, total antioksidan kapasite.