III Numaralı Ahkâm Defteri'ne göre Ayıntap (H.1196-1229/M.1782-1814)

Ahkâm defterleri, temelde halkın şikâyet ve problemlerini çözüme kavuşturmak ve adaleti tesis etmek amacıyla düzenlenmiştir. Dîvân-ı Hümâyûn'a ulaştırılan şikâyetler çerçevesinde tertip edilen ahkâm defterleri, yerel mahkemeler tarafından taşrada ortaya çıkan sorunlara mahallinde üretilen çözümleri değil, bu sorunlara devletin en yetkili organının getirdiği çözümleri ve bakış açısını temsil etmektedir. Adalet ve devlet mekanizmalarının en iyi şekilde işlemesinde halktan gelen şikâyetlerin önemli ölçüde etkinliği söz konusudur. Bu şikâyetler, oto-kontrolün sağlandığının göstergesidir. Ahkâm deftrelerinde yer alan hükümler, günümüz Türk mahkemelerinde birer delil olarak kullanılmaktadır. Maraş Ahkâm Defterleri'nde Ayıntab hükümlerinin yoğunlukla yer alması, bölge içerisinde Ayıntab'ın önemine işaret etmektedir. Çalışmamız kapsamında Ayıntab'ın sosyal, ekonomik, askerî, beledî, hukukî, idarî vs. durumlarını yansıtmaya ve Gaziantep Tarihi ile ilgili araştırmalara bir katkı sağlamaya çalıştık.