İki Tilapia türü ve bunların melezlerinin Çukurova'da havuz koşullarında yetiştirilmesi, çeşitli büyüme performansları ile karkas ve besin özelliklerinin karşılaştırılması

Bu araştırma. Çukurova Üniversitesi Su ürünleri Fakültesi Tatlısu Balıkları araştırma ve üretim İstasyonunda gerçekleştirilmiştir. Araştırmada materyal olarak 2 ve 3 yaslı O.niloticus ve 0. aureus anaçları ve bunların saf ve melez yavruları kullanılmıştır. Araştırma sonrası değerlendirmeler Su ürünleri Fakültesi Laboratuarlarında gerçekleştirilmiştir. Araştırma esas olarak üç ana bölümde uygulamaya konulmuştur. Bu bölümler: a- O.auerus erkekleri ile O.niloticus dişilerinin çiftleştirilmesi ile melez ve saf yavruların elde edilmesi b- Elde edilen melez ve saf yavruların karşılaştırma amacıyla havuzlarda yetiştirilmesi, c- Hasattan sonra elde edilen ürünlerin karkas analizleri ile besin özelliklerinin belirlenmesidir. Araştırmanın gelişimi ve elde edilen bulgular şu şekilde özetlenebilir: 1. Araştırmanın ilk bölümü 1994 Nisan ayında ebeveyn grubun seçilerek sera içindeki beton teknelere stoklanmasıyla başlamıştır. Yavru alma işlemi Temmuz 1994 de tamamlanmıştır. Elde edilen yavruların ortalama %80'ini erkek bireyler oluşturmuştur. 2. Temmuz başında elde edilen 0. aureus x O.niloticus melez yavruları diğer saf yavrular ile birlikte sera dışına çıkarılarak 200 m2'lik beton havuzlara 2 adet/m* olacak şekilde stoklanmıştır. İki tekerrürlü olarak toplam 6 havuza stoklama yapılarak semirtme aşamasına geçilmiştir. 3. Semirtmede yavrulara % 20 ham protein içeriği olan yem (etlik piliç yemi) verilmiştir. Semirtmenin ilk ayında granül halinde yem verilirken ilerleyen aylarda pelet yeme geçilmiştir. Denemede yavrulara günlük olarak canlı ağırlıklarının % 6 'sı ve % 5' i kadar yem verilmiştir. Yemleme günde üç kez sabah, öğle ve akşam üzeri saatlerinde yapılmış80 ve yem elle verilmiştir. Araştırmanın semirtme bölümü temmuz ayından kasım ayına kadar sürdürülmüştür. 4. Araştırma sonunda sırasıyla melez grubun 18.69 ± 0.01 cm, 0. aureus 'un 17.65 ± 0.015 cm ve O. niloticus 'un ise 16.74 ± 0.005 cm ortalama total boylara ulaştıkları saptanmıştır. Grupların canlı ağırlık artışlarına bakıldığında araştırmanın sonunda ; Melez grubun 135.50 ± 1.93 g ile en yüksek canlı ağırlık ortalamasına ulaştığı, bunu sırayla 105.57 ± 0.02 g ile O.auerus ve 90.62 ± 0.18 g ortalamalar ile O.niloticus gruplarının izlediği saptanmıştır. Yapılan istatistiki analizlere göre melez grup hem ortalama toal boy, hem de Ortalama canlı ağırlık bakımından ebeveyn gruplardan anlamlı olarak fazla bir büyüme göstermiştir. 5. Oransal ağırlık artısında ise melez grubun Temmuz ayında * 472 oranında büyümeyle dönemler arası en yüksek büyüme oranını elde ederken, 0. aureus grubunun Ağustos ayındaki %456.8'lik büyüme oranı ikinci sırada yer almıştır. 6. Günlük canlı ağırlık artısında ise melez grup Ağustos ayında ortalama 1.650 g/gün' lük canlı ağırlık artışıyla en yüksek günlük canlı ağırlık artışına ulaşmıştır. Deneme sonunda da ortalama olarak, melez grup 1.141±0.28 g/gün ile ilk sırada yer alırken, onu 0.869 ± 0.32 g/gün ile 0. aureus ve 0.748 ± 0.275 g/gün ile O.niloticus grupları izlemiştir. 7. Araştırma sonucunda melez grup için toplam 173.24 kg yem harcanırken, yem değerlendirme oranının 1:1.61 olduğu saptanırken, 0. aureus grubu için 145.82 kg yem harcanırken 1:1.73' lük yem değerlendirme oranına ulaşılmıştır.O.ni loticus grubu için de 127.90 kg yem harcaması ile 1.75' lik yem değerlendirme oranı sağlanmıştır. Melezlerin diğer iki gruptan anlamlı olarak farklı ve daha iyi bir yem değerlendirme özelliği gösterdiği kanısına varılmıştır.81 8. Araştırma boyunca elde edilen değerlere göre grupların ortalama kondüsyon faktörleri O.niloticus' 1ar için 2.032 ± 0.021, melez grup için 2.025 ± 0.02 ve 0. aureus ' 1ar için de 1.996 ± 0.03 olarak saptanmıştır. Gruplar arasında istatistik! olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. 9. Çalışma boyunca gruplarda önemli düzeyde ölüm olayı ile karşılaşılmamıştır. Deneme sonunda 0. aureus ' ların %98.87±0.12, melezlerin %98.5±0. 25, O.niloticus' ların ise %98. 37±0. 37 ' lik canlı kalma oranı ile deneme sonuna ulaştıkları belirlenmiştir. 10. Araştırma sonunda en yüksek yenilebilir kısım melez grubun karkaslarında bulunurken bu oranın %59.41 olduğu hesaplanmıştır. Melez grubun karkaslarındaki yenilemeyen bölümleri ise %16.75 oransal kafa, fc 9.76 oransal îç organlar, %12.61 oransal kemik ve %1.45 oransal pul ağırlıklarının oluşturduğu belirlenmiştir. 0. aureus grubunun yenilebilen bölüm oranı %57.83'dür. Yenilemeyen kısımların; (vücudun) &16.765 oransal kafa ağırlığı, &13.245 oransal kemik ağırlığı,^10.375 oransal iç organlar ağırlığı ve & 1.78 oransal pul ağırlığından oluştuğu bulunmuştur. O.niloticus grubunun karkas değerlendirmeleri sonucu karkasının %57. 00' sinin yenilebilen bölümlerden oluştuğu bulunurken yenilemeyen bölümün kısımlarını % 17.68 ile oransal kafa, %12.73 ile oransal kemik, %10.58 ile oransal iç organlar ve %1.98 ile de oransal pul ağırlıklarının oluşturduğu saptanmıştır. Oransal kafa, iç organlar ve oransal pul oranları bakımından melezler daha tercih edilir değerler göstermiştir. 11. Gruplar arasında besinsel özellikler bakımından farklılıkların olup olmadığını araştırmak amacıyla yapılan kimyasal analizler sonucunda ; karkaslarda en yüksek ham protein oranı % 18.76 ± 0.2 ile O.niloticus grubunda bulunurken, bunu % 18.38 ± 0.02' lik oranla 0. aureus ile %18.29 ± 0.12' lik oranı olan melez grup izlemiştir. Ancak üç grubunda aralarındaki değer farkları istatistiki bakımdan82 önemli bulunmamıştır. 12. Yapılan yag analizleri sonucu % 12.25 ± 0.21 'lik ham yağ oranı ile melez grubun diğer gruplardan daha yüksek bir ham yag içeriğinin olduğu belirlenmiştir. 0. aureus grubunun (% 10.61 ± 0.16), O.niloticus grubu ile {% 10.80 ± 0.23) benzer yağ oranlarına sahip oldukları ortaya çıkarılmıştır. 13. Gruplar arasında karkas değerlendirmeleri için yapılan kuru madde analizleri sonucunda melez grubun % 30.89 ±0.12 lik kuru madde oranıyla diğer grupların az da olsa önünde yer aldığı, bu grubu % 30.58 ± 0.09' luk oranla O. aureus grubu ve onu da % 30.32 ± 0.27' lik oranla O.niloticus grubunun izlediği bulunmuştur. Ancak aralarındaki fark önemli bulunmamıştır. t 14. Yapılan kül değerlendirmeleri sonucunda en çok kül bırakan grubun % 4.26 ± 0.07' lik oranla 0. aureus olduğu ve bu grubu % 4.09 ± 0.15 ile O.niloticus ve % 4.01 ± 0.01 ile melez grubun izlediği saptanmış, melez ve O.ni loticus gruplarının benzer 0. aureus grubunun ise farklı ve yüksek olduğu bulunmuştur. 15. Bu çalışmada elde edilen verilerden, melez grubun ana- baba hatlarına göre bazı özellikler bakımından üstün olduğu ve yetiştiricilikte öneriye değer olabileceği kanısına varılmıştır.