İklim duyarlılığı ve KOBİ'lerin organizasyon davranışlarına etkileri: Gebze örneği

İklim değişikliği literatüründe büyük firmaları konu alan birçok çalışma yapılmış olmasına karşın KOBİ'leri, özellikle de sahip-yöneticilerin kişisel bilgi ve farkındalık düzeylerini ele alan çalışmalar konusunda bir eksiklik söz konusudur. Hem Dünya hem de Türkiye ekonomisi içinde büyük bir yer kaplamalarına rağmen, KOBİ'lerin çevresel etkileri çoğunlukla ihmal edilmektedir. Fakat son yıllarda KOBİ'lere yönelik gerçekleştirilen çalışmalar, KOBİ'lerin bireysel olarak anlamlı bir çevresel zorlama unsuru yaratmamalarına rağmen, bölgesel ve küresel bağlamda büyük çevresel etkilere sahip olduklarını göstermektedir. Bu anlamda literatüre katkı sağlamak için, bu çalışmada firma sahip-yöneticilerinin iklim değişikliği konusundaki bilgi düzeyi, çevreye yönelik tutum ve davranışlarının, firmadaki "çevre/iklim yanlısı" organizasyonel davranışı ne yönde etkilediği sorusuna cevap bulmak amaçlanmıştır. KOBİ'lerin karar alma mekanizmaları üzerinde büyük etki sağladığı varsayılan sahip-yöneticilerin iklim duyarlılığı, sahip-yöneticilerin bilgi düzeyi, tutum ve davranışları ile ilişkilendirilmiştir. Çalışma Gebze alt bölgesinde Doğu Marmara Kalkınma Ajansı Temiz Üretim Mali Destek Programı kapsamında destekten yararlanmış olan KOBİ'ler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bu firmaların seçilme nedeni ise temiz üretim mekanizmasından haberdar olan ve bu konuda proje yürütme kabiliyetine ve altyapısına sahip olan bu firmaların, çevre/iklim yanlısı davranışa sahip olma/geliştirme kabiliyetlerinin ortalamaya oranla yüksek olduğunun varsayılmasıdır. Firmalar üzerinde gerçekleştirilen anket ve yarı yapılandırılmış görüşmeler ışığında, katılımcıların iklim değişikliği konusunda yüksek bir bilgi düzeyine sahip olduğu belirlenmiştir. Kişisel olarak özellikle elektrik ve su kullanımı konusunda çevre yanlısı davranışlar gösteren sahip-yöneticilerin iklim değişikliği konusundaki bilgi düzeyi, tutum ve davranışlarının, firmanın çevre/iklim yanlısı firma faaliyetleri konusunda anlamlı bir etkiye sahip olmadığı belirlenmiştir. Kar amacını önceleyen her ticari işletme gibi, katılımcıların da çevre ve iklim değişikliği konularında öncelikli olarak kar maksimizasyonu ve hayatta kalma saikleriyle hareket ettikleri belirlenmiştir.