İlahiyat fakültelerindeki öğrencilerin dinî mûsikî yeterlilikleri (Orta Karadeniz Bölgesi örneği)

İlahiyat ve İslami İlimler Fakültelerinin kuruluş amaçları içerisinde din meselelerinin sağlam ve ilmî esaslara göre incelenmesini mümkün kılmak, mesleki bilgisi kuvvetli, düşünüşünde ihatalı din adamlarının yetişebilmesi yer almaktadır. Bu çerçevede İslam Tarihi ve Sanatları Bölümü'nün alt bir anabilim dalı olarak verilen Türk Din Mûsikî derslerinin bu fakültelerde öğrenim gören öğrenciler üzerinde taşıdıkları misyona katkı sağlaması sebebiyle değer taşımaktadır. Ayrıca bu fakültelerde öğrenim gören öğrencilerin Dinî mûsikî sahasında temel seviyede bir yeterliliğinin bulunması edinecekleri meslekler ve toplumda taşıdığı dinî kimlik sebebiyle önem arz etmektedir. Bu çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında araştırmanın amacı, yöntemi, kapsam ve sınırlılıkları ile geniş çerçeveli bir literatür taramasına yer verilmektedir. Çalışmanın ilk bölümünde geçmişten günümüze İlahiyat ve İslami İlimler Fakültelerinde Dinî Mûsikî eğitimi hakkında bilgi verilerek, bu çalışma kapsamında Orta Karadeniz Bölgesi'nde yer alan Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, HİTÜ İlahiyat Fakültesi, OMÜ İlahiyat Fakültesi Ordu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, ve GOP İslami İlimler Fakültesi Dinî Mûsikî ders müfredatları ele alınmıştır. İkinci bölümde ise nitel araştırma tekniği ile toplanan veriler üzerinden gerçekleştirilen sonuçların bulgularına ve analizlerine yer verilmiştir. Bu araştırmada nitel araştırma tekniği kullanılmıştır. Hem sağladığı kolaylık hem de derin bilgiye ulaşmaya katkı sağlamasından dolayı yarı yapılandırılmış görüşme tekniğinden yararlanılmıştır. İlgili fakültelerin 1-2-3-4. sınıflarında öğrenim gören, Dinî Mûsikî dersini zorunlu veya seçmeli olarak alan öğrenciler dâhil edilmiştir. Araştırmada yer alan fakültelerden beş kadın beş erkek olmak üzere toplamda 50 katılımcı ile çevrimiçi olarak WhatsApp ve Zoom programları üzerinden görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerde katılımcılara Dinî Mûsikî yeterliliklerinin ortaya konmasını amaçlayan görüşme formunda kişisel alanı, Dinî Mûsikî ders müfredatını ve bu alana karşı ilgi ve kabiliyeti kapsayan sorular yöneltilmiştir. Katılımcılardan alınan cevaplar bilgisayar ortamına aktarılıp metin haline getirildikten sonra deşifre, kodlama, araştırmacı günlüğü yazımı ve kategori şeklinde dört aşamada analiz edilmiştir. Tüm bu aşamaların bütüncül açıdan değerlendirilmesi için veriler tablo halinde istatistiksel açıdan ortaya konmuştur. Araştırmamız ile İlahiyat ve İslami İlimler Fakülteleri öğrencilerinin hem toplum içerisinde kazandıkları dinî kimlik hem de mezun olduklarında ifâ edecekleri meslekler açısından Dinî Mûsikî dersinin gerekliliğinin ortaya konması amaçlanmıştır. Elde edilen bulgulardan hareketle ortaya çıkan sonuçlardan bir dizi öneriler getirilmiştir. Burada amaç, Dinî Mûsikî dersine ilgi ve kabiliyeti olan öğrencilerin bu yönünün desteklenmesidir. Aynı zamanda Dinî Mûsikî dersinde eksik bilgisi olan veya desteklenmesi gereken öğrencilerin bu yönlerinin geliştirilmesi sağlanmaya çalışılacaktır. Bu bağlamda bu çalışmanın yukarıda zikredilen her iki yönüyle de bu sahada yapılacak olan akademik çalışmalara fayda sağlayacağı kanaatindeyiz.