İleri evre küçük hücreli dışı akciğer kanserli hastalarda yaşam kalitesi ve sağkalım arasındaki ilişki

Giriş ve Amaç: Akciğer kanseri, yüksek insidans, hızlı progresyon ve kötü sonuçlarından dolayı önemli bir halk sağlığı problemidir. Dünyada kansere bağlı ölümlerin önde gelen nedenidir ve yıllık bir milyondan fazla ölümle sonuçlanmaktadır. Akciğer kanserli hastalarda tanıdan önce başlayan, hastalık ve tedavi süresince devam eden, hastanın fonksiyonel durumu ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyen çeşitli stres semptomları görülmektedir. Özellikle ileri evre akciğer kanserli hastaların çoğunda küratif tedavi seçeneği yoktur. Bu hastalarda tedavinin hedefi yaşam kalitesini olumsuz etkilemeden sağ kalımı uzatmaktır. Ne yazık ki, mevcut tedavi seçeneklerine rağmen sağ kalım zamanında belirgin değişiklik olmamıştır. Bu yüzden, akciğer kanseri için tedavi verilirken her zaman hastanın yaşam kalitesine etkileri bağlamında değerlendirilmelidir. Bu çalışmada, ileri evre küçük hücreli dışı akciğer kanserli hastalarda hem tedavi başlangıcındaki yaşam kalitesi, hemde 7. gün ve 2. siklus kemoterapi sonrasında yaşam kalitesi skorlarındaki değişimin sağkalım ile ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Tıbbi Onkoloji Bilimdalı tarafından daha önce yaşam kalitesi verileri toplanmış unrezektabl evre 3 veya evre 4 KHDAK tanılı 50 hastanın güncellenmiş sağ kalım verileri toplanarak retrospektif olarak yapıldı. Çalışmaya katılan hastalara 1. siklus öncesinde, 7. gün ve 2. siklus sonrasında EORTC-QLQ-C30 anketi yapılmıştı.Bulgular: Çalışmamızda, tek ajan kemoterapi alan hastaların GSK [272 vs 445, Exp(B)=0,404, p=0,021]'ları belirgin olarak azalmış bulundu. Bazal QOL ve sağkalım arasındaki ilişkiye bakıldığında kemoterapi öncesinde konstipasyon şikayeti fazla olanlarda sağkalımın anlamlı olarak daha düşük olduğu bulunmuştur [co, Exp(B)=1,018, p= 0,041]. ?QOL ve sağkalım arasındaki ilişkiye bakıldığında ise 2. siklus sonrasında halsizlik şikayeti artanlarda (diffa, Exp(B)=1,026, p< 0,001) ve 7. gün konstipasyon şikayeti artanlarda (edifco, Exp(B)=0,983, p= 0,074) sağkalım anlamlı olarak düşük bulunmuştur. Bazal QOL ve ?QOL beraber değerlendirilip sağkalım ile ilişkisine bakıldığında kemoterapi başlangıcında konstipasyon şikayeti olanlarda (co, Exp(B)=1,025, p=0,010) ve 2. siklus sonrası halsizlik şikayeti artanlarda [diffa, Exp(B)=1,031, p< 0,001] sağkalım anlamlı olarak düşük bulunmuştur.Sonuç: Bu çalışmamızın sonuçlarının hem klinik pratikte hem de daha sonraki araştırmalar için önemli etkileri olabilir. Hastalara tedavi planlanırken bazal yaşam kalitesi dikkate alınmalı ve tedavi süresi boyunca da düzenli yaşam kalitesi değerlendirmeleri yapılmalıdır. Ayrıca gerektiğinde spesifik yaşam kalitesi parametrelerini düzeltmek için müdahale edilmelidir. Yaşam kalitesinin tedavi öncesinde ölçümü prognostik bilgi verip, tedavi seçimini etkilemekle kalmayıp, hangi hastaların yaşam kalitesi desteğine ihtiyaç duyduğunu da gösterecektir