İlk atak ve kronik psikoz hastalarının bakım verenlerinin duygu ifadelerinin karşılaştırılması

Amaç: Bu araştırma, ilk atak ve kronik psikoz hastasına bakım verenlerin duygu ifadesi düzeylerini karşılaştırmak amacıyla tanımlayıcı kesitsel olarak yapılmıştır. Yöntem: Araştırma, Kasım 2017-Kasım 2018 tarihleri arasında iki üniversite hastanesi ve bir eğitim araştırma hastanesi ile bir ruh sağlığı ve hastalıkları hastanesinin psikiyatri polikliniklerinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini ilk atak psikoz hastasına bakım veren 68, kronik psikoz hastasına bakım veren 70 kişi oluşturmuştur. Veri toplamada Tanımlayıcı Özelliklere İlişkin Veri Formu ve Duygu İfadesi Ölçeği (DİÖ) kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, sayı ve yüzde dağılımı, ki kare, fisher exact test ve bağımsız gruplarda t testi analizi kullanılmıştır. Bulgular: İlk atak psikoz hastasına bakım verenlerin duygu ifadesi puanlarının ortalaması (17.22+̅4.92) ile kronik psikoz hastasına bakım verenlerin duygu ifadesi puanlarının ortalaması (18.96+̅5.71) arasında anlamlı fark bulunmamıştır (t=1.913, p=.058). Bakım verenlerin duygu ifadesi alt boyutlardan eleştirel yorumlar ve düşmanlık (p=.104), duygusal aşırı meşguliyet (p=.240) boyutlarında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Sonuç: Çalışmada, ilk atak ile kronik psikoz hastasına bakım verenlerin duygu ifadesi puanları, eleştirel yorumlar/düşmanlık alt boyutları ile duygusal aşırı meşguliyet alt boyutları benzerdir. İlk atak psikoz hastalarının bakım verenlerine erken psikoz programları gibi müdahale programlarının uygulanması ile bakım verenlerin etkili baş etme becerilerinin gelişmesini etkileyebileceğinden kronikleşen süreçte yüksek duygu ifadesinin azalmasını sağlayabilir. Ayrıca ilk atak ve kronik psikoz hastalarının bakım verenlerin ruhsal hastalığı olan aile bireylerine tutum ve yaklaşımlarının derinlemesine inceleneceği kalitatif çalışmalar önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Psikoz, ilk atak psikoz, kronik psikoz, bakım veren, duygu ifadesi