İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin okuma alışkanlığı kazanmalarında ailenin rolü (Kastamonu ili örneği)

Bu araştırmada; ilköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin okuma alışkanlığı kazanmalarında ailenin rolünün olup olmadığı, varsa bu rol düzeyinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evreni Kastamonu merkezde Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet okullarından oluşmaktadır. Örnekleri ise, Kastamonu merkezde Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet okullarından tesadüfi olarak seçilen dört ilköğretim okulunda okumakta olan beşinci sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırmada öğrenci görüşlerini almak için veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen anket kullanılmıştır. Anket üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, kişisel bilgilere yer verilmiştir. İkinci bölümünde, öğrencilerin anne ve babalarının çocukları okumaya yönlendirecek olan faaliyetlerini kapsayan 22 maddelik okumaya yönlendirme, ölçeği kullanılmıştır. Yanıtlar 3'lü Likert Tipine uygun olarak puanlanmıştır. Üçüncü bölümünde ise, öğrencilerin okuma alışkanlığını ölçen, açık uçlu 19 soruya yer verilmiştir. Verilerin analizinden ortaya çıkan bulgular ve bu bulguların tespitinde kullanılan istatistiksel yöntemler ve sonuçlar şöyledir; İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerine uygulanan anketlerdeki kişisel bilgilerle ilgili bölüme beş bağımsız değişken yerleştirilmiştir. Bunlar; 1. Öğrencilerin annelerinin eğitim durumu, 2. Öğrencilerin babalarının eğitim durumu, 3. Öğrencilerin annelerinin mesleği, 4. Öğrencilerin babalarının mesleği, 5. Öğrencilerin ailelerinin ekonomik durumuna ilişkin sorular ve bu sorulara göre yapılandırılmış cevap seçeneklerinden meydana gelmektedir. Bağımsız değişkenlerin anketlerdeki sırasına göre sıralanan bulgular yüzde ve frekans olarak hesaplanmış ve yorumlanmıştır. İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin okuma alışkanlığı ile ilgili bulgular, okuma alışkanlığına yönelik olarak hazırlanan sorulara verilen cevaplarla toplanmıştır. Toplanan verilerin yüzdesi ve frekansı hesaplanarak analiz edilmiştir.11 Öğrencilerin anne ve babalarının onları okumaya yönlendirmeleri ile ilgili olan bulguları, anketlere öğrenciler tarafından verilen cevaplarla toplanmıştır. Toplanan veriler, her birey için puanlar toplanıp; yüzdesi ve frekansı hesaplanarak analiz edilmiştir. Bu analiz sonuçlarına göre; annelerin çocuklarının okuduklarını dinlemesi ve okuduklarını çocuklarıyla paylaşması ve babaların okuduklarım çocuklarıyla paylaşması ile ilgili görüşlerin ortalamayı yükselttiği; babaların çocuklarına mektup kutularına bırakılan broşürleri okumayı önermesi, kütüphaneye gitmesi, ödünç kitap alması ve diğer maddelerle ilgili görüşlerin ortalamayı düşürdüğü görülmüştür. Toplam ortalama sonuçlarına bakıldığında, ailelerin büyük bir kısmının çocuklarım okumaya tam olarak yönlendirmedikleri, öğrencilerin annelerinin onlar okumaya yönlendirmeleri ile ilgili görüşlerinin olumlu sayılabileceği tespit edilmiştir. Ailelerin çocuklarım okumaya yönlendirme ölçeğinde, her öğrenci için puanlar toplanarak; bu puanların bağımsız değişkenlere göre değişip değişmediği ANOVA (Tek yönlü varyans analizi) ve t-testi yapılarak analiz edilmiştir. Eğitim düzeyleri arasındaki farkların hangi gruplar arasında olduğunu bulmak amacıyla yapılan Tukey-HSD sonuçlarına göre, annenin-babanın eğitim durumu, ekonomik düzey ve babanın meslek türü yükseldikçe ailenin çocuklarım okumaya yönlendirmesi de yükselmiştir. Öğrencilerin okuma alışkanlığını ölçen bazı soru maddeleri ile bağımsız değişkenler arasında bir ilişkinin olup olmadığım test etmek için Chi- Square testi yapılmıştır. Babanın mesleği ile çocukların okuduğu kitap sayısı arasında gözlenen farkın, ailenin ekonomik düzeyi ile çocukların sahip olduğu, kitap sayısı arasında gözlenen farkın, annenin eğitim düzeyi ile çocukların kütüphaneye gitme amaçlan arasında gözlenen farkın, babanın ve annenin eğitim düzeyi ile çocukların günde belli bir sıklıkla televizyon seyretmeleri arasında gözlenen farkın, ailenin ekonomik düzeyi ile çocukların kitaplığa sahip olma durumu arasında gözlenen farkın anlamlı olduğu bulunmuştur.