Immanuel Kant`ın felsefesi`nde 'mekan ve zaman'

Bu tezde, Alman filozof, Immanuel Kan'tın Felsefesinde "Mekan ve Zaman" adlı konu ele alınmıştır. Burada, size Kant'ın felsefesi hakkında özet bir bilgi vermeye çalışacağız. Bilindiği gibi, Kant'ın felsefesi bilgi konusunun incelenmesi ve eleştirilmesiyle başlamıştır. Bundan dolayı Kant'ın felsefesine kritisist felsefe denir. Kant, bu kritisist felsefesiyle, bilgide aklın rolünü belirtmeye çalışmıştır Kant, bu görüşlerini epistemoloji (bilgi teorisi) konusunda yazdığı en önemli eseri olan, "Saf Aklın Eleştirisi" nde ortaya koymuştur. Kant'ın epistemoloji konusundaki temel denemesini oluşturan bu eserde sorduğu ve cevabını aradığı en önemli soru şudur: Sentetik apriori yargılar nasıl olanaklıdır? Bu probleme bir çözüm getirmeyi amaçlayan Kant yine bu konuda yaptığı araştırmalara transandental araştırmalar adını vermektedir. Burada transandental araştırma metodu mümkün deney objelerine yönelme faaliyeti anlamına gelmektedir. Yine Kant, bu eserinde aklın neyi bileceğini, neyi bilemeyeceğini araştırmıştır. Bu araştırmasında saf aklın sınırları içerisinde kalarak, fenomenlerin görüşlerini bilebileceğimizi.ama görünüşlerin ardındaki gerçekliği, kendinden şeyi (Ding an sich) numeni, bilemeyeceğimizi ileri sürmüştür.Fenomen, mekan ve zaman içerisinde olan "şey"dir. O halde bizim bilgimiz mekan ve zaman içerisinde olan şeylerle (nesneler, varlıklar) sınırlıdır. Bu durumda Kant'ta bilgi duyu verileri (algılarımız) ile insan aklının işbirliğinden doğmuştur. İşte Kant'a göre bu bilginin iki a priori formu vardır: bunlardan biri mekan diğeri zaman'dır. Yani mekan ve zaman duyu bilgisinin a priori formlarıdır. Tüm bilgimiz de ancak bu formlar sayesinde varolmaktadır. Kant, bu anlayışı ile empirizm ile rasyonalizmin sentesini yapmaya çalışmıştır. Yani bilginin oluşmasında hem deneyin, hem de aklın önemini vurgulamıştır. Kant'ın bu sentezci yaklaşımı felsefe tarihinde büyük önem taşımaktadır. Ayrıca mekanı ve zamanı duyu bilgisin a priori formu olarak kabul etmesi Kant'ın görüşünün orjinalliğini göstermektedir. ıı