İn vitro ve in vivo koşullarda bazı bitki ekstraktlarının hıyarlarda sorun olan Fusarium oxysporum F. sp. cucumerinum patojenine karşı alternatif mücadele olanaklarının araştırılması

Bu çalışmada, ülkemiz florasında doğal olarak yetişen dokuz farklı bitki türünden (Rosmarinus officinalis, Peganum harmala, Aesculus hippocastanum, Prunus mahaleb, Santalum album, Chelidonium majus, Tragopogon pratensis, Isatis tinctoria, Pistacia terebinthus) elde edilen metanol ve n-hexane ekstraktlarının Fusarium oxysporum f. sp. cucumerinum'a (FOC) karşı in vitro ve in vivo koşullar altında antifungal aktiviteleri araştırılmıştır. Antifungal aktivite çalışmaları in vitro (PDA ortamı üzerinde) ve in vivo koşullarda (hıyar bitkisi üzerinde) ekstraktların 1, 2, 5, 10 mg/ml dozları kullanılarak belirlenmiştir. Fungal hastalığın (FOC) bitki ekstraktlarına karşı göstermiş olduğu miselyum gelişimleri (mm), miselyum gelişim engellemeleri (%) ve lezyon gelişimleri (mm) ve ekstraktların letal doz değerleri hesaplanmıştır. Ekstraktların patojene karşı sergilemiş olduğu en yüksek etkiler biberiye toprak üstü aksamı (BT) ve menengiç meyve (MNM) metanol ekstraktlarında sırasıyla %79 ve %81 olarak görülmüştür. N-hexan ekstraktında ise BT ve çivitotu çiçek (ÇÇ)'de sırasıyla %80 ve % 70 olarak bulunmuştur. Ayrıca LD50 değerleri ise BT ve MNM metanol için sırasıyla 2,1 ve 3,1 mg/ml olarak, n-hexanda ise BT ve ÇÇ'de 4,3 mg/ml olarak hesaplanmıştır. İn vivo koşullarda yürütülen çalışmalarda, in vitro çalışmalardaki benzer sonuçlar elde edilmiş, test edilen patojene karşı en yüksek MNM metanol ekstraktında %84 etki bulunmuştur. Bu elde edilen sonuçlara göre kullanılan ekstraktların doz miktarına bağlı olarak antifungal aktivite düzeylerinin artığı görülmüştür.