İndigo boyalı ipliklerden geri dönüşüm ile elde edilen liflerin iplik ve kumaş performansına etkisi

Artan dünya nüfusunun elyaf ihtiyacını karşılamak ve tarım alanlarının giderek azalması nedeniyle tekstil sektöründe sürdürülebilirliğin önemi her geçen gün artmaktadır. Denim kumaşlarda en çok tercih edilen elyaf pamuk elyafıdır. Pamuğun tekstil pazarındaki kullanım payının giderek artması sebebiyle denim kumaşlar üzerinde de sürdürülebilirlik çalışmaları yapılmaktadır. Tez çalışmasıyla indigo boyalı atıl ipliklerin geri dönüştürülmesi ile sürdürülebilir bir denim üretim prosesi sağlanması amaçlanmıştır. Denim işletmesinden elde edilen atık haldeki indigo boyalı iplikler mekanik geri dönüşümle elyaf haline getirilmiştir. Elde edilen lifler harmanda %30, %50 ve %70 oranında pamuk elyafı ile karıştırılarak iplik üretimi gerçekleştirilmiş, üretilen karışım ipliklerin test değerleri %100 pamuk iplikleri ile karşılaştırılmıştır. İplik içerisinde recycle elyaf oranı arttıkça beklenen şekilde iplik özelliklerinin bir miktar olumsuz etkilendiği görülmüştür. 1 kg iplik üretim hammadde maliyetinin ise recycle oranı arttıkça düştüğü sonucuna varılmıştır. Üretilen ipliklerden 3/1 Z dimi örgüsünde denim kumaş üretilmiş olup kumaşlara elastikiyet, kopma mukavemeti, yırtılma mukavemeti, gramaj, çözgü çekmesi, atkı çekmesi, hava geçirgenliği, yumuşaklık ve sürtmeye karşı renk haslığı testleri uygulanmıştır. Recycle elyaf kullanımının kumaşın elastikiyet, gramaj, çözgü ve atkı çekmesi ile sürtmeye karşı renk haslığı üzerinde olumsuz bir etkisi olmadığı gözlemlenmiştir. İplikte recycle elyaf kullanılarak üretilen kumaşların, %100 pamuk ipliği kullanılarak üretilen kumaşlara göre yırtılma ve kopma mukavemetlerinin ise bir miktar azaldığı tespit edilmiştir. Yapılan yaşam analizi değerlendirmesinde kaynak tükenmesi, küresel ısınma, insan yaşamı üzerindeki toksik etki, tatlı su yaşamı üzerindeki toksik etki, deniz yaşamı üzerindeki toksik etki, karasal yaşam üzerindeki toksik etki ve toplam su kullanımı gibi değerlerin etkisine bakılmıştır. Kumaşlarda geri dönüşüm elyaf oranı arttıkça paralel doğrultuda yaşam analizi değerleri olumlu etkilenmiştir. Anahtar Kelimeler: Pre-Consumer, İndigo İplik Açma, Geri Dönüşüm iplik, Yaşam Analizi Değerlendirmesi