İnflamatuar bağırsak hastalığı olan çocuklarda beslenme durumunun, eser element düzeylerinin ve yağ malabsorbsiyonunun değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışma, inflamatuar bağırsak hastalığı (İBH) olan 2-18 yaş arası çocuklarda büyüme ve beslenme durumunu, eser elementlerden çinko ile selenyumun serum ve saçtaki düzeyleri ile yağ malabsorbsiyon durumunu hastaların antropometrik ölçümleri, ilgili biyokimyasal bulguları ve klinik özellikleriyle birlikte değerlendirmeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Bilim Dalı polikliniğinde İBH tanısıyla takip edilen gönüllü 32 çocuk (12 kız, medyan yaş 15,3 yıl, 14 ülseratif kolit, 18 Crohn hastası) ile yürütüldü. Bireylerin genel özellikleri, hastalık aktivitesi, beslenme durumu değerlendirilerek antropometrik ölçümleri yapıldı. Serum ve saçta çinko ile selenyum düzeyleri ve yağ malabsorbsiyon göstergesi (steatore) olarak dışkıda steatokrit ölçüldü. Hastaların rutin biyokimyasal tetkikleri de çalışmada değerlendirildi. Elde edilen veriler kullanılarak, çinko ve selenyum düzeylerinin hastalıkla ilgili faktörlerle ilişkisi araştırıldı. Bulgular: Bütünde hastaların %81,3'ü remisyondaydı; beslenme durumu açısından %18,8'inde akut, %12,5'inde kronik malnütrisyon mevcuttu. Crohn hastalarının yaşa göre boy Z skoru, ülseratif kolit hastalarınkine göre anlamlı olarak düşüktü (p<0,05). Hastaların %31,3'ünde serum çinko, %6,3'ünde serum selenyum düzeyleri düşüktü. Saç örneği alınabilen 27 hastanın %7,4'ünde saç çinko, %3,7'sinde saç selenyum düzeyleri düşük bulundu. Tüm hastaların %78,1'inde dışkıda steatokrit yüksekti. Steatokrit yüksekliği ile çinko ve selenyum düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı (p>0,05). Sonuç: İBH olan çocukların çinko ve selenyum eksiklikleri yönünden riskli olabileceği düşünülse de hastalığın remisyonda tutulması ve yeterli beslenme ile bu eser elementlerin ciddi eksiklikleri önlenebilir. Steatore düşük düzeyde devam etse de bu durum çinko ve selenyum düzeylerini etkilememektedir. Hastalarda daha sık karşılaşılan bir durum olan çinko eksikliği rutin kontrollerle saptanıp desteklenebilir.