İngilizce ders kitaplarında somut olmayan kültürel mirasın yeri

Bu çalışmada İngilizcenin ikinci dil ya da yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan ders kitaplarında somut olmayan kültürel mirasın yeri incelenmektir. Çalışmada ders kitaplarında genel olarak kültürel öğelere ne kadar yer verildiği sorusuna cevap vermenin yanı sıra özellikle somut olmayan kültürel mirasın incelenen ders kitaplarında ne ölçüde yer aldığı da ortaya konulmaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman inceleme tekniğini benimseyen çalışmanın odağında Norveç, Avusturya, Hindistan, Japonya ve Türkiye'de kullanılmakta olan İngilizce ders kitapları yer almaktadır. Söz konusu ülkelerin seçiminde göz önünde bulundurulan kriterler ise UNESCO somut olmayan kültürel miras listesine kabul edilmiş değerlere sahip olmak, UNESCO somut olmayan kültürel mirası koruma sözleşmesini kabul etmiş ya da tanımış olmak ve "Education First (EF)" tarafından sunulmakta olan İngilizce yeterlik seviyesi indeksidir. Çalışma kapsamında Türkiye'den yerel basım İngilizce ders kitabı seti ve diğer ülkelerden ikişer yine yerel basım İngilizce ders kitapları incelenmiştir. İncelenen kitaplar farklı seviyeler için hazırlanmış olup basım yılları da farklılaşmaktadır. Kitapların basım yılları seçilen ülkelerin UNESCO Kültürel Mirası Koruma Sözleşmesini kabul etme ya da tanıma tarihlerinden sonradır. Ayrıca bir kıyaslama yapabilmek adına çalışmaya uluslararası kullanım için hazırlanmış olan bir İngilizce ders kitabı da ilave edilmiştir. Verilerin analizinde Kachru (1985)'nun Üç Çevre Modeli ve Somut Olmayan Kültürel Miras Boyutları temel alınmıştır. İncelenen on iki (12) İngilizce ders kitabında genel olarak iç çevre ülkelerinin sözcüksel temsilinin diğer çevrelere kıyasla daha fazla olduğu görülmüştür. İç çevreyi genişleyen çevre takip etmektedir. Kitaplarda dış çevrenin temsil oranının oldukça düşük olduğu elde edilen bulgular arasındadır. Somut Olmayan Kültürel Miras (SOKÜM) boyutlarının temsil durumlarında ise en çok sözlü gelenekler ve anlatılar boyutuna ait öğelerin yer aldığını ve bu boyutu doğa ve evrenle ilgili uygulamaların takip ettiğini söylemek mümkündür. Kitaplarda toplumsal uygulamalar, ritüeller, şölenler boyutuna ait öğeler yer alırken en az gösteri sanatları ve el sanatları boyutlarının temsil edildiği elde edilen bulgular arasındadır. İngilizcenin hitap ettiği kitlenin büyüklüğünü düşündüğümüzde temel ders materyali olarak kullanılan ders kitaplarının kültürel açıdan daha çok çeşitlilik sağlaması ve somut olmayan kültürel miras öğelerinin korunması ve aktarılmasına katkı sağlayabilmeleri için içeriklerinin tüm bu unsurlar göz önünde bulundurularak düzenlenmesi önem arz eden bir durumdur. Anahtar Kelimeler: İngilizce Öğretimi, Somut Olmayan Kültürel Miras, İngilizce Ders Kitapları.