İngilizce öğretmenlerinin mesleki öz yeterlik algıları

Bu araştırmanın amacı ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan İngilizce öğretmenlerinin mesleki öz yeterlik algılarını belirlemektir. Araştırmanın nicel ve nitel yönleri olduğundan, amaçlar nicel ve nitel olarak iki çerçevede ele alınmıştır. Araştırmanın nicel boyutuna ilişkin alt amaçlar şunlardır: İngilizce öğretmenlerinin, dil gelişimini izleme ve değerlendirmeye ilişkin öz yeterlik algılarını belirlemek, İngilizce öğretmenlerinin, meslektaş, okul, aile ve toplumla iş birliği yapmaya ilişkin öz yeterlik algılarını belirlemek, İngilizce öğretmenlerinin, uygun eğitim ortamı için materyal kullanımı ve yöntem seçimine ilişkin öz yeterlik algılarını belirlemek, İngilizce öğretmenlerinin, İngilizce öğretimi alanında mesleki gelişimi sağlamaya ilişkin öz yeterlik algılarını belirlemek. Bu alt boyutlara ilişkin öğretmen görüşlerinin cinsiyet, görev yapılan okul türü, mesleki kıdem yılı, mezun olunan bölüm, eğitim durumu ve çalışma durumuna göre farklılık gösterip göstermediği araştırmanın alt amaçları olarak belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmanın nitel boyutuna ilişkin alt amaçlar şunlardır: Bir dil öğretmeninin etkili olabilmesi için sahip olması gereken özelliklere ilişkin İngilizce öğretmenlerinin görüşlerini belirlemek; İngilizce öğretmenlerinin öğrencilerin dil gelişimini izleme ve değerlendirmede izledikleri yollara ilişkin görüşlerini belirlemek; etkili dil öğrenimini sağlayabilmek için İngilizce öğretmenlerinin meslektaşları, okul, aile ve toplumla iş birliği kurmaya ve bu yönde izledikleri yola ilişkin görüşlerini ortaya çıkarmak; uygun eğitim ortamları oluşturma, materyal kullanımı ve yöntem seçiminde öğretmenlerin göz önünde bulundurdukları ölçütlerini saptamak ve buna ilişkin görüşlerini belirlemek; İngilizce öğretmenlerinin mesleki gelişimlerini devam ettirmek için katıldıkları ve/veya yaptıkları çalışmalara ilişkin görüşlerini belirlemek; ve İngilizce öğretmenlerinin dil öğretimi açısında güçlü ve zayıf yönleri hakkındaki görüşlerini ortaya çıkarmaktır. Araştırmanın çalışma grubunu 2017-2018 eğitim-öğretim yılı 1. döneminde Elazığ ili merkez ilçesinde bulunan tüm ilkokul, ortaokul, lise, proje okulu ve bilim sanat merkezinde çalışmakta olan İngilizce öğretmenleri oluşturmaktadır. Öğretmenler araştırmaya gönüllü olarak katılmışlardır. Çalışmaya toplam 112 okuldan 295 öğretmen katılmıştır. Çalışmanın nitel boyutu için 30 öğretmene ulaşılmıştır. Bu öğretmenlerden 22 tanesi lisans, 4 tanesi lisansüstü öğrencisi ve 4 tanesi de lisansüstü mezunudur. Bu öğretmenlerin 17'si ortaokulda, 9'u lisede ve 4'ü de ilkokulda görev yapmaktadır. Bu öğretmenlerden 20'si İngilizce Öğretmenliği Bölümünden, 3'ü İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümünden ve 7'si diğer bölümlerden mezun olmuştur. Çalışmada nicel ve nitel araştırma desenlerinin bir arada kullanıldığı karma araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmada öğretmenlerin mesleki öz yeterlik algılarını belirlemek amacıyla güvenilir ve geçerli bir ölçek olan "İngilizce Öğretmenlerinin Öz Yeterlik Algısı Ölçeği" ve "İngilizce Öğretmenlerinin Öz Yeterlik Algısı Görüşme Formu" kullanılmıştır. Çalışmanın nicel boyutuna bakıldığında: İngilizce öğretmenlerinin, dil gelişimini izleme ve değerlendirme alt boyutuna ilişkin sonuçta bütün değişkenler açısından anlamlı bir farklılığa ulaşılmamıştır. İngilizce öğretmenlerinin, meslektaş, okul, aile ve toplumla iş birliği yapma alt boyutuna ilişkin bulgularda her altı değişken açısından da anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. İngilizce öğretmenlerinin, uygun eğitim ortamı için materyal kullanımı ve yöntem seçimi alt boyutuna ilişkin bulgularda her altı değişkende de anlamlı bir farklılığa ulaşılmamıştır. İngilizce öğretmenlerinin, İngilizce öğretimi alanında mesleki gelişimi sağlama alt boyutuna ilişkin bulgularda cinsiyet değişkenine göre erkek öğretmenler lehine, çalışma durumu değişkenine göre kadrolu çalışan öğretmenler lehine, mezun olunan okul türü değişkenine göre ise İngilizce Öğretmenliği ve İngilizce ile ilgili bölümlerden mezun olan gruplar lehine anlamlı bir farklılığa ulaşılmıştır. Diğer üç değişkende ise anlamlı bir farklılığa ulaşılmamıştır. Çalışmanın nitel boyutu kısmında İngilizce öğretmenlerinin öz yeterlik inançlarıyla ilgili çeşitli görüşleri tespit edilmiştir. İngilizce Öğretmenlerinin çoğunluğu dil öğretiminin etkili olabilmesi için İngilizce öğretmenlerinin alan bilgi ve becerilerine hâkim olması gerektiğini ve gelişmiş sosyal becerilere sahip olması gerektiğini düşünmektedir. İngilizce öğretmenlerinin, öğrencilerin dil gelişimini izleme ve değerlendirmede İngiliz dilinin kullanımına ve öğrencilerin İngilizce iletişim kurmasına bağlı ölçme ve değerlendirme tekniklerini izledikleri ortaya çıkmıştır. Ayrıca süreçsel yaklaşımları da göz önünde bulundurduklarını ifade etmişlerdir. İngilizce öğretmenlerinin, etkili dil öğrenimini sağlayabilmek için meslektaşları, okul, aile ve toplumla motivasyon, başarıyı arttırma çalışmalarında ve sorunsal durumlarda iş birliği kurdukları görülmüştür. İngilizce öğretmenlerinin iş birliği için başvurdukları yolların başında öğrenci velisi ve ailesiyle görüşmeler yer almaktadır. İngilizce öğretmenleri uygun eğitim ortamları oluşturma, materyal kullanımı ve yöntem seçiminde öğrenci seviyesine uygunluğu kriter olarak benimsemişlerdir. İngilizce öğretmenleri mesleki gelişimlerini devam ettirmek için kurs, seminer ve konferanslara katılmayı tercih ettikleri görülmüştür. İngilizce öğretmenlerinin, dil öğretimi açısından sahip oldukları güçlü yönleri arasında yeniliklere açık olmaları ile etkili iletişim becerileri ve güler yüzlülük yer almaktadır. İngilizce öğretmenlerinin, dil öğretimi açısından sahip oldukları zayıf yönlerin başında İngilizce iletişim ortamlarını oluşturmada eksiklik ve pratik yapmak için imkanların kısıtlı olması yer almaktadır. Çalışma sonuçları doğrultusunda çeşitli önerilerde bulunulmuştur.