Ekmeklik buğdayda kılçıklılık özelliğinin kalıtımı

Bu araştırma, 2018-2019 yıllarında Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü serasında kurulmuştur. Deneme dört ebeveyn hattın (Gönen, Massagio, Hat 31 ve Ziyabey) arasında yapılan melezlerden elde edilen üç F2 kombinasyonunda kılçıklılık özelliğinin kalıtımını ve bazı önemli agronomik özelliklerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. 2018 yılında Ege Üniversitesi Tarla Bitkileri Bölümü deneme tarlasında dört farklı ebeveynin arasında melezlemeler gerçekleştirilmiştir. Melezler; Hat 31 X Gönen, Gönen X Massagio, Gönen X Ziyabey and Ziyabey X Gönen şeklinde yapılmıştır. 2018 yılı Eylül ayında F1 bitkileri ebeveynleriyle birlikte tesadüf parseller deneme desenine göre serada saksılara ekilmiştir. Çiçeklenme döneminde bitkiler kendilenmeye bırakılırken bazı bitkilerde geriye melezleme yapılmıştır. Geriye melezlemeler şu şekilde gerçekleştirilmiştir; (Gönen X Massagio) x Gönen, (Hat 31 X Gönen) X Gönen, (Ziyabey X Gönen) X Gönen and (Ziyabey X Gönen) X Ziyabey. 2019 yılı Şubat ayında hem kendilenmiş F2 tohumları ve hem de BC1F1 tohumları ebevenyleriyle birlikte tesadüf parseller deneme desenine göre serada saksılara ekilmiştir. Bitki boyu, ust-boğum uzunluğu, bayrak yaprak uzunluğu ve genişliği gibi özelliklerin ölçümleri hasattan önce yapılmıştır. Kılçık durumu, başak uzunluğu, başakçık sayısı, başak ağrlığı, başakta tane sayısı, başakta tane ağırlığı ve başak indeksi gibi özelliklerin ölçümleri de hasattan sonra yapılmıştır. Kılçık durumu özelliğinde kılçıksızlık özelliğinin baskın olduğu ortaya koyulmuştur. Bitki boyu, başak uzunluğu, başakçık sayısı, başak ağırlığı ve başakta tane sayısı Hat 31 X Gönen melezinde en yüksek değerlere sahip olmuştur. Üst-boğum uzunluğu ve bayrak yaprak alanı özelliğinde Ziyabey X Gönen kombinasyonu en yüksek değere sahip olduğu belirlenmiştir. Başak indeksinde Gönen X Massagio kombinasyonunun en yüksek değere sahip olduğu bulunmuştur. Son olarak, başakta tane ağırlığında Ziyabey X Gönen ve Hat 31 X Gönen kombinasyonlarının değerleri aynı olup en yüksek olarak saptanmıştır.