İnsan adenoviral vektör aracılı SARS-COV-2 spike gen naklinin pandemik koronavirüs hastalığına karşı (COVID-19) gelişen hücresel ve hümoral bağışıklık yanıtının belirlenmesi

Amaç: SARS-CoV-2 virüsünün neden olduğu COVID-19'a karşı güvenli ve etkili bir aşı geliştirme aciliyeti, çeşitli aşı platformlarının geliştirilmesine vesile olmuştur. Bu platformlar arasında, özellikle adenovirüsleri kullanan viral vektör bazlı aşılar önemli avantajlar sunmaktadır. Adenovirüs bazlı vektörler, geniş doku tropizmi, iyi karakterize edilmiş vektör genomları, yüksek transgen kapasitesi, doğal adjuvan etkisi ve transgene özgü güçlü T hücresi ve B hücresi yanıtları oluşturma yetenekleri ile dikkat çekmektedir. Bu çalışma, insan adenoviral vektörlerini kullanarak SARS-CoV-2 Spike proteinini kodlayan aşı vektörlerini (Ad5Spike) geliştirmeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Gateway® Klonlama Teknolojisi kullanılarak SARS-CoV-2 Spike proteinini kodlayan bir insan adenoviral ekspresyon plazmidi (pAd5Spike) oluşturuldu. Ad5Spike, 293A hücrelerine pAd5Spike'ın CaCO4 aracılı geçici transfeksiyonu ile üretildi. Ardından CsCl yoğunluk gradientli ultrasantrifügasyon ile saflaştırıldı ve yoğunlaştırıldı. Bağışıklama için ilgili aşı vektörü, 10 mM Tris-Cl tamponunda farklı konsantrasyonlarda (108, 1010 ve 1012 viral partikül) 6-8 haftalık dişi BALB/c farelerine intraperitoneal olarak enjekte edildi. Hem hücresel hem de hümoral bağışıklık yanıtları, bağışıklamadan sonraki 30 ve 90 günlerde ELISA, ELISpot ve nötralizasyon testleri kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: Aşılanan farelerin serumunda anti-spike IgG seviyelerinin yükseldiği gözlemlendi. Aşılanan farelerin T hücrelerinden TNF-α, IFN-γ ve IL-2 sitokinlerinin salınımının bariz bir şekilde arttığı görüldü. 3. nesil lentiviral bazlı bir psödovirüs kullanılarak yapılan nötralizasyon testleri, özellikle yüksek doz grubunda SARS-CoV-2'ye karşı nötralize edici antikorların varlığını gösterdi. Sonuç: Bu çalışma geliştirilen Ad5Spike vektörlerinin hem hümoral hem de hücresel bağışıklık mekanizmalarını aktive etme yeteneğinin olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla bu aşının COVID-19'a karşı etkili bir koruyucu bağışıklık sağlayabilme potansiyelinin olduğunu söyleyebiliriz.