Son dönem Osmanlı resminin entelektüel tarihi: Mekteb-i Harbiye ve realizmin gelişimi

Bu çalışmanın amacı, 1834'te açılan Harbiye Mektebi'nden mezun olan asker ressamların eğitimsel ve entelektüel arka planlarının resme yönelik yaklaşımlarını nasıl şekillendirdiğini incelemektir. On dokuzuncu yüzyılın zengin görsel kültürü içinde çok büyük oranda manzara ve natürmort resmeden ve sanat tarihi kapsamında ağırlıklı olarak bu yönleriyle ele alınan asker ressamlar grubunun, tercihlerinde etkili olan unsurları sorgulayarak resim derslerinin rolünü, beslendiği kaynakları ve Harbiye'nin resme bakışını açıklamaya çalışıyorum. 1845'ten 1877'ye kadar ele aldığım ders programlarından modern resimle alakalı olan dersleri, Tanzimat sonrası ağır basan bilimsellik ve fonksiyonellik kapsamında değerlendiriyorum. Bu bağlamda çalışma, taraftan modern resmin ve realist tavrın Osmanlı Müslüman nüfusu içinde hangi dinamiklerle içselleştirildiğini açıklamaya girişirken, diğer taraftan modern resmin Harbiye'de sanatsal bir etkinlikten ziyade modernleşme politikası içinde bir araç olarak görüldüğünü yeniden vurgulama gayretindedir. Anahtar sözcükler: Harbiye, asker ressamlar, realizm, manzara, natürmort, suret yasağı, modernleşme, fonksiyonellik, bilgi üretimi