İnternet bağımlılığı ve sosyal ağ kullanım düzeylerinin ortaöğretim öğrencilerinin akademik başarıları ile ilişkisinin incelenmesi

İnternet bağımlılığı ve sosyal ağ kullanımı günümüz İnternet dünyasında göze çarpmakta olan önemli kavramlardandır. İnternet bağımlılığının, bilinçsiz İnternet kullanımı ve sosyal ağ kullanımının da iletişime ve paylaşıma duyulan ihtiyacın neticesinde ortaya çıktığı görülmektedir. Her iki kavramın da eğitim dünyasında büyük bir etki oluşturduğu ve bu bağlamda araştırmalar için problem durumu teşkil ettiği görülmektedir. Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim kademesinde yer alan öğrencilerin İnternet bağımlılığı ve sosyal ağ kullanım düzeylerinin akademik başarıya etkisinin belirlenmesidir. Araştırmaya ilişkin örneklem grubu, İstanbul ilinde bulunan dokuz ortaöğretim kurumunun 10., 11. ve 12. sınıflarında öğrenim görmekte olan öğrencilerden seçilmiştir. Katılımcıların İnternet bağımlılığı düzeylerini belirlemek için Young (1996) tarafından geliştirilmiş olan İnternet bağımlılığı ölçeği, sosyal ağ kullanım düzeyinin belirlenmesin de ise araştırmacı tarafından geliştirilen ölçek kullanılmıştır. Ölçekler örneklem grubundaki öğrencilere dağıtılmış ve 1800 adet anketten 1302 âdeti geçerli sayılmıştır. Anketlerden elde edilen veriler, istatistiksel veri çözümleme programlarıyla çözümlenmiştir. Araştırmaya 664 kız ve 638 erkek öğrenci katılmıştır. Katılımcıların sosyal ağlara bağlanma nedenleri arasında en çok göze çarpan davranış şekillerinin %75 oranında "arkadaşlarla iletişim" amaçlı olduğu görülmüştür. Erkek öğrencilerin kız öğrencilere kıyasla İnternet bağımlılığı düzeylerinin daha yüksek olduğu, İnternet bağımlılığı düzeyi arttıkça akademik başarı seviyesinin düştüğü fakat sosyal ağ kullanım düzeyinin akademik başarıyı etkilemediği görülmektedir. Araştırmanın sonucunda, Türkiye'de ortaöğretim kurumlarındaki öğrencilerin İnternet bağımlılığı seviyesinin ortalama düzeyde ancak problemli davranışlar seviyesine yakın bir düzeyde olduğu görülmektedir. Sosyal ağ kullanım seviyesinin de ortalama düzeyde olduğu görülmektedir. Diğer taraftan sosyal ağ kullanımının İnternet bağımlılığına etkisi olduğu ve dolayısıyla sosyal ağların kontrolsüz kullanımının önüne geçmek amacıyla eğitim amaçlı olası kullanımları konusunda öğrencilerin ve öğretmenlerin bilinçlendirilmesi önemlidir. Anahtar Kelimeler: İnternet Bağımlılığı, Sosyal Ağ, Akademik Başarı, Ortaöğretim