İşitme engelli bireylerin dini başa çıkma yöntemleri üzerine nitel bir araştırma (Çorum örneği)

Dünya genelinde ve ülkemizde engelli bireylerin genel nüfusa oranı dikkate değer bir büyüklüğe sahiptir. Engelli bireyler arasında yer alan gruplardan biri de işitme engellilerdir. İşitme engelli bireyler; işitsel yetersizlik sebebiyle işitme, konuşma ve sağlıklı iletişim kurma noktasında çeşitli bireysel ve toplumsal zorluklarla karşı karşıya kalmaktadır. Bu durum, işitme engelli bireyin psikolojik iyi oluşunu olumsuz yönde etkileyerek, yaşadığı deneyimleri sorgulamasına ve anlamlandırma çabalarına yol açmaktadır. İnsanoğlu işitme engelini ve engelin getirdiği olumsuzlukları gördüğünde "Bu engel neden benim başıma geldi? Yoksa Allah beni cezalandırıyor mu?" gibi sorular sorarak manevi ve psikolojik travmalar yaşayabilir. Bununla birlikte işitme engeline sahip kişilerin deneyimledikleri engel ve olumsuzlukları ile bir şekilde mücadele etmeleri de gerekmektedir. Bu noktada bireyler, başa çıkma yöntemlerine başvurabilmektedir. Hayatı şekillendiren önemli sosyolojik unsurlardan biri olan "din", bireyi ve toplumu büyük ölçüde etkilediği gibi engellilik durumunu algılama, anlamlandırma ve açıklamada söz sahibidir. Din psikolojisi alanında gerçekleştirilen ve bir saha araştırması niteliği taşıyan bu yüksek lisans tezinde, işitme engelli bireylerin dini başa çıkma stratejileri sosyo-psikolojik yöntem ve teknikler kullanılarak incelenmektedir. Bu çalışmada, işitme engelli bireylerin engelleriyle başa çıkma süreçlerinde dini başa çıkma yöntemlerinin etkisi değerlendirilmiş; bu yöntemlerin bireylerin olumlu veya olumsuz ruh hâli üzerindeki rolünün ortaya konulması amaçlanmıştır. 20 işitme engelli bireyle yürütülen araştırma bulgularına göre, katılımcıların dini başa çıkma yöntemlerini yaygın olarak kullandıkları belirlenmiştir. Elde edilen veriler, dini motifli başa çıkma stratejilerinin işitme engelli bireylerin psikolojik iyi oluşlarını desteklemede önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Ayrıca, dindarlığın işitme engelli bireyin mutluluğunu olumlu yönde etkilediği de araştırmanın bulguları arasındadır.