İskenderun Körfezi holosen sedimentlerinin sedimentalojik ve jeokimyasal incelenmesi

Önemli endüstriyel alanlar ve şehirler yakınındaki denizel sedimentler ağır metal açısından kirletilmiş olduğundan, ham petrol boru hattı, gübre sanayi, demir-çelik kompleksi, önemli bir liman ve şehirsel su boşalımı gibi bir çok kirletici unsurlara sahip İskenderun Körfezin' de kirliliğin derecesini ortaya koymak amacıyla yüzey ve karot sedimentlerinde Cu, Zn, Mn, Fe, Cr, Ni metallerinin konsantrasyonları araştırılmış, sağlıklı yorumların yapılması için sedimenter özellikler, organik madde ve karbonat içerikleri saptanmıştır. Bu çalışmada toplam metal konsantrasyonlarını oluşturan fraksiyonları ve ortamın fıziko-kimyasal ve biyolojik karakteristiklerindeki değişiklikleri gösteren "İzleyen Ekstraksiyon Yöntemi" kullanılarak 60 adet grab ve 1 metre uzunluktaki iki adet karot sedimenti örneğinin 63 mikrondan küçük kısmı için metal konsantrasyonları atomik absorpsiyon spektrometre ile saptanmıştır. İskenderun Körfezi yüzey sedimentleri kıyıdan açığa doğru dokusal olarak kumdan siltli kile geçiş göstermekle birlikte batı sahillerinde geçiş kumlu süt ve killi sütten başlamaktadır. Körfezin kuzeydoğu ve doğu kıyı şeridi diğer alanlara göre yüksek sediment işlenme enerjisine sahiptir ve bu bölgeye üave ince malzeme girdisi söz konusudur. Batı sahillerinde ise düşük sediment işlenme enerjisi ince malzemenin yıkanamamasına sebep olmaktadır. Körfezde sediment taşınım kıyılardan ve açık denizden basene doğru azalan şiddetlerdedir ve körfez girişinde antisiklonik, iç kesimde siklonik hareket gösteren iki depolanma alam oluşturmaktadır.İskenderun Körfezi yüzey sedimentlerinde saptanan organik karbon içerikleri oldukça düşük miktarlarda olup, nispeten yüksek değerler basende gözlenmektedir. Karbonat içerikleri çok farklı oranlarda olup körfezde seçimli bir dağılım göstermektedir. İncelenen tüm metallerin ağırlıklı olarak litojenik kökenli olmasının yanında, Cu ve Mn için litojenik olmayan fraksiyonlar önemli bir yer tutmaktadır. En hareketli metallerden Cu litojenik kökenin yanında başlıca sülfidik ve Fe oksi-hidroksitli formda, Mn ise karbonatik ve Mn oksi-hidroksitli formda bulunmaktadır. Zn, Fe, Cr ve Ni başlıca litojenik formdadır. Litojenik Cr ve Ni körfezin doğusunda yer alan ve bu metallerce zengin bazik-ultrabazik kay açlardan taşınmaktadır. Mn ve Fe için belirgin bir kaynak alan saptanamamaktadır. Litojenik metal birikimleri başlıca kenar kesimlerdeki, düşük mean tane boylu, yüksek kum yüzdeli sedimentlerde gerçekleşmektedir. Ortamdaki serbest kalabilen metal bolluğunu gösteren litojenik olmayan metal yüksek konsantrasyonları sanayi tesisleri civarında yoğunlaşmaktadır ve kirlenmenin olmadığı zamanlan temsil eden karot derin örneklerinde saptanan metal değerlerleriyle kıyaslandığında bu bölgelerde metal kirliliğinin başladığı gözlenmektedir.