İslamcılık ekseninde modernleşen Osmanlı İmparatorluğu'nda kadın-erkek eşitliği tartışmaları

Bu tezin amacı bir dönem İslam dünyasını etkisi altına alan İslamcılık akımının Osmanlı Devleti'nde 19. Yüzyılın ikinci yarısından II. Meşrutiyet döneminin sonuna kadar olan süreçte Türk toplumuna etkilerini kadın-erkek eşitliği tartışmaları üzerinden irdelemektir. Araştırmanın toplumsal ve modernleşme sürecine katkısı, her iki cinsiyet içinde tartışılmaktadır. Tez öncelikli olarak bazı temel kavramların açıklanması, ardından da Osmanlı İslamcılığı üzerine kısa bir literatür taraması şeklinde hazırlanarak ortaya çıkarılmıştır. Çalışma hayata geçirilirken dönemin İslamcı aydınlarının fikirleri, Modenleşme ve II. Meşrutiyet dönemi hakkında Türkiye'de yapılmış temel eserler öncelikli olarak kullanılmıştır. Bunun dışında bir takım kavramların Batı ve İslam sentezli olmasından dolayı Türkçe'nin yanı sıra İngilizce kaynaklardan da yararlanılmıştır. Çalışma hayata geçirilirken Osmanlı İmparatorluğu döneminin İslamcı Aydınları olan, Mustafa Sabri Efendi (1869-1954), Musa Kazım Efendi (1858- 1920), Said Halim Paşa (1864-1921) ve Mehmet Şemsettin Günaltay (1883-1961), dönemin İslami söylemini cinsiyetleştiren fikirleriyle öne çıkmışlardır. İslamcı aydınlar kadın sorununu örtünme, çok eşlilik, kadının eğitimi, kadının özel alan/ aile içi görevleri, kadının iş hayatına/kamusal hayata katılmaları üzerinden tartışıp söylem üretmişlerdir. Bu çalışma İslamcılığı değişmeyen, monolotik bir ideoloji görmekten ziyade, kendi içinde çeşitlendiğini göstermesi bakımından da önem arz etmektedir.