İstihdam ve verimlilik ilişkisi: ISO'da faaliyet gösteren 500 büyük firma üzerine bir uygulama

Yeni Klasik görüşün ileri sürdüğü Reel İş Çevrimleri Teorisi yaklaşımında fiyatların esnek olması varsayımından hareketle, ekonomiye verilen bir pozitif teknolojik şok sonrasında hem verimlilik düzeyinin hem de emek talebinin ve dolayısıyla istihdamın artacağı iddia edilmektedir. Dolayısıyla teknolojik gelişmelerin yol açtığı işsizlik kısa veya orta dönemde sonlanabilmektedir. Uzun dönemde ise dolaylı ve telafi edici mekanizmalar sayesinde istihdam düzeyinin tekrar iyileşmesi beklenmektedir. Ücretlerin esnek uygulamaya tabi olduğu Reel İş Çevrimleri Teorisi'ne karşıt olarak geliştirilen Yeni Keynezyen yaklaşımda sendikalar, toplu iş sözleşmeleri, menü maliyetleri gibi etkin ücret uygulamaları ile ücret ve fiyatların katı uygulamaya tabi olduğu savunulmaktadır. Fiyatların katılığı talep düzeyinin değişimini engellemekte ve istihdamı negatif etkilemektedir. Türkiye sanayi sektörü toplam katma değerinin yarısından fazlasını içeren beş yüz büyük firmanın irdelenmesi bu anlamda özel bir nitelik taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı; 1995?2010 dönemi İstanbul Sanayi Odası'na kayıtlı olan 500 büyük firmadan, kastedilen süreçte her yıl sıralamaya giren 57 firmaya ait emek verimliliği ve istihdam değişkenleri ilişkisinin incelenmesidir. Yıllık verilerin kullanılmasıyla Panel Eşbütünleşme Analizi ve Granger Nedensellik Testi uygulanarak, Yeni Klasik ve Yeni Keynezyen görüşün geçerliliği soruşturulmaktadır. Çalışmanın sonucunda emek verimliliği ve istihdam arasında eşbütünleşme ilişkisi tespit edilmiş ve her iki değişken arasında çift yönlü bir nedensellik olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İlişki pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı olarak tespit edilirken, sonuçlar Yeni Klasik Reel İş Çevirimi Teorisi'ni destekler niteliktedir.