İzmir il merkezinde 3-60 ay arası çocuklarda gelişme geriliği prevalansı

Gelişme geriliği; konuşma ve dil gelişimi, motor gelişim, sosyal gelişim ve bilişsel gelişim alanlarındaki gerilik olarak tanımlanır. Dünyada, çocukluk yaş grubunda, %5-15 oranında gelişme geriliği görülmektedir. Türkiye'de birinci basamakta yapılmış gelişme geriliği prevalans çalışması bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı; İzmir il merkezindeki 3- 60 ay arası çocuklarda gelişme geriliği prevalansını saptamaktır. Kesitsel, tanımlayıcı çalışma İzmir ili merkez ilçelerindeki 12 Aile Sağlığı Merkezi (ASM)'nde, 1 Kasım 2013- 31 Ocak 2014 tarihleri arasında, çeşitli nedenlerle bulunan 3-60 ay arası 1514 çocuk ile tamamlanmıştır. Annelere yüzyüze görüşmeyle araştırmacı tarafından oluşturulmuş anket ile çocukların yaşlarına uygun Erken Gelişim Evreleri Envanteri (EGEE) uygulanmıştır. Çalışma sonucunda EGEE ölçeği ile gelişme geriliği prevalansı 3-60 ay arası çocuklarda %6,4 (%95 GA 5,2-7,7) bulundu. Yaş gruplarına göre prevalanslar ise %3,3-12,1 arasında değişmektedir. Çocukların gelişme geriliği ile anne yaşı, anne-baba eğitim durumu, sosyoekonomik düzey, annenin gebelik öncesinde ve gebelik sırasında geçirdiği hastalıklar, çocuğun doğum şekli ve kilosu, postnatal dönemdeki hastalıkları, anne sütü alma süresi arasında anlamlı ilişki bulundu. Çocukların büyüme ve gelişimlerinin öncelikle izlendiği birinci basamakta, ailenin doldurabildiği, pratik, geçerli ve güvenilir tarama araçlarından biri olan EGEE ile gelişme geriliğinin erken dönemde tanınabilmesi ve belirlenen risk faktörlerinin izlem sırasında dikkate alınması önemlidir. Gelişme geriliği olan çocukların erken dönemde tanınması ile erken rehabilitasyon hizmeti sağlanarak yaşam kalitelerinin yükselmesine katkıda bulunulabilir. Anahtar kelimeler: Gelişme geriliği, prevalans, EGEE, birinci basamak