K562 hücre hattının traıl dirençliliğinde TRAIL-R2 tirozin fosforilasyonunun rolünün incelenmesi

Amaç: Ölüm reseptörleri, immün sistemin malignant hücreleri elimine etmede kullandığı en önemli silahlardan biridir. TRAIL, reseptörleri aracılığıyla çeşitli insan kanser hücre hatlarında etkin olarak apoptozu tetiklemektedir. Ancak bazı tümör hücrelerinin TRAIL dirençli olması, bazılarınınsa uzun süreli maruz kalım sonucunda TRAIL'e dirençlilik geliştirebilmesi hücrelerin apoptozdan kaçmasına sebep olmaktadır. İnsan KML hücre hattı olan K562 hücreleri, normalde TRAIL dirençli iken, uzun süreli imatinib muamelesi sonucunda TRAIL'e duyarlılık kazanmaktadır. Dolayısıyla TRAIL-R2 dirençliliğinde TRAIL-R2'nin, henüz bilinmeyen bir kinaz tarafından tirozin fosforilasyonu, proliferatif yolakların aktivasyonunda rol oynuyor olabilir. Biz, K562 hücre hattında TRAIL-R2 tirozin fosforilasyonunu, bu fosforilasyonu sağlayan tirozin kinazı ve TRAIL-R2 fosforilasyonunun TRAIL duyarlılığındaki etkilerini açığa çıkarmayı amaçladık. Yöntem: K562 ve HeLa hücre hattındaki TRAIL-R2 tirozin fosforilasyonu ile bu fosforilasyonda rol oynayabilecek kinazların inhibitörleriyle muamele sonrasındaki lizatlarda TRAIL-R2 ve Py20 immünopresipitasyonu sonrasında western blot yöntemi ile, bu inhibitörlerin, sodyum ortavanadatın ve tirozin fosforilasyonunu taklit eden ve önleyen mutantların TRAIL duyarlılığına etkileri ise Resazurin testi ile belirlendi. Bulgular: K562 hücre hatlarında TRAIL-R2 tirozin fosforilasyonu TRAIL muamelesi ile sabit kalmaktadır. TRAIL-R2, c-Src, JAK2 ve Abl ile aynı protein kompleksinde bulunmakta; TRAIL-R2 tirozin fosforilasyonunun Abl kinazına doğrudan bağımlı olmayıp, bu modifikasyonun ağırlıklı olarak JAK2 ve c-Src ailesi tarafından düzenlenmektedir. Imatinib, Dasatinib, Jak inhibitörleri ve PP1 fosforilasyonda belirgin bir azalma sağlarken, Imatinib dirençli hücrelerde Abl aktivitesi oldukça az olup tirozin fosforilasyonu korunmuştur. Ayrıca, Na₃VO₄'ün TRAIL ve Imatinib ile birlikte kullanımı, yabanıl tip hücrelerde hücre ölümünü anlamlı düzeyde artırırken; TRAIL-R2 nakavt hücrelerde bu etki gözlenmemiştir. Sonuç: K562 hücre hattında TRAIL-R2 tirozin fosforilasyonu sürekli olup, Abl'dan ziyade Src ve JAK2 kinazlar tarafından regüle edilmektedir. NA3VO4' ün K562 hücrelerinde toksik etki göstermesinde, TRAIL-R2 ve Abl tirozin kinazı içeren bir mekanizmanın rol oynadığını göstermektedir. Anahtar Kelimeler: TRAIL-R2, tirozin fosforilasyonu, K562 TRAIL dirençliliği