Kadın ve erkek hemiplejik hastalarda serebral lateralizasyon öngörüsüyle yaşam kalitesi, algılanan stres, günlük yaşam aktivitesi ve ekstremitelerin motor değerlendirilmesi

Amaç: Çalışmamız lateralizasyon öngörüsüyle; kadın ve erkek hemiplejik hastaların dominant ve resesif hemisferlerdeki lezyonların yaşam kalitesi, günlük yaşam aktiviteleri, stres algısı ve üst ekstremite motor değerlendirilmesi arasındaki ilişkilerin karşılaştırılması amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız 28 kadın, 34 erkek olmak üzere toplam 62 hemiplejik hastayla yapılmıştır. 33 sağ hemiplejik, 29 sol hemiplejik hasta çalışmamıza gönüllü olarak katıldı. Hastaların günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık düzeyi Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi ile, stres seviyeleri Algılanan Stres Ölçeği ile, üst ekstremite motor becerileri Fugl-Meyer Üst Ekstremite Motor Değerlendirme Ölçeği ile, yaşam kaliteleri İnmeye Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Hastaların el tercihleri Edinburg Lateralizasyon Anketi ile incelenmiştir. Elde edilen veriler IBM SPSS Statistics version 26.0 ile analiz edilmiştir. Bulgular: Sol hemisfer lezyonlu hastaların üst ekstremite motor beceri düzeyleri anlamlı olarak daha yüksek, algıladıkları stres düzeyleri daha düşük bulunmuştur. Solakların içinde sol hemiplejiklerin algıladıkları stres ve günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık düzeyi sağ hemiplejiklere göre daha yüksek, sağ hemiplejiklerin ise üst ekstremite motor becerisi daha fazladır. Sağlakların içinde sol hemiplejiklerin yaşam kalitesi skorları sağ hemiplejiklere göre daha yüksektir. Sonuç: Sağlak olup dominant tarafı felç olan hastaların günlük yaşam aktiviteleri bağımsızlığı ve yaşam kalitesi parametrelerinden daha çok etkilendiği, solak olup dominant tarafı felç olan hastaların algılanan stres ve üst ekstremite motor becerisi parametresinden daha çok etkilendiği tespit edilmiştir.