Kalenderlikteki ahlaki ilkelerin İslam felsefesi bağlamında değerlendirilmesi

İslamiyet'in hızla yayılması Müslümanların kendi kültürleri dışından başka kültür, sosyal yapı ve dini inanışlar ile etkileşime girmelerine neden olmuştur. Bu durumla eş zamanlı olarak Hz. Muhammed'in vefatı sonrası İslam dünyasında yer alan mezhepsel ve siyasi çatışmaların getirmiş olduğu olumsuz atmosfer de insanları farklı arayışlara sevk etmiştir. Tüm bunlar sonucunda ortaya çıkan dini anlayışlar siyasi, itikadi, fıkhi, tasavvufi ve mistik olarak kategorize edilmektedir. Kalenderilik anlayışı da bu mistik anlayışlardan birisidir. Kalenderilik anlayışı yaklaşık olarak onuncu yüzyılda ortaya çıkmaya başlamış ve on ikinci yüzyıldan itibaren Cemaleddin Savi aracılığıyla sistemleşme sürecine girerek tasavvufi bir akım haline gelmiştir. Kendine has yaşam felsefesi ve ayinleri ile kısa zamanda dikkatleri üzerlerine çeken Kalenderi dervişler çok sayıda taraftar toplamışlardır. Kalabalık bir kitleye ve geniş bir coğrafyaya ulaşan bu dervişlerin eylemlerindeki amaçlar her dönem merak uyandırmıştır. Anahtar Kelimeler: İslam Felsefesi, Tasavvuf, Kalenderilik, Derviş, Mistik.