Kamusal mekan özelliklerinin sosyal yaşam aktiviteleri üzerindeki etkisi - Karşıyaka - Bostanlı örneği

Yapılar, sokaklar ve boşluklardan oluşan kentsel mekan, taşıdıkları özellikleriyle kişilerin kent yaşamında sosyal ilişkilerinin ve deneyimlerinin yaratılmasında, kendilerini ifade etmesinde ve toplumsal yaşama katılabilmelerinde etkili olmuştur. Herkesin erişimine açık olan ve kentin sokaklarından, açık alanlarından oluşan, toplumsal ilişkilerin üretildiği, farklı gruplardan insanların ve yabancıların bir arada bulunarak edindikleri deneyimler, iletişim ve etkileşimleri ile anlam kazanan kamusal mekanların aynı zamanda kentsel kimliğin oluşumu ve toplumsal gelişim açısından önemli etkileri bulunmaktadır. Günümüz kent planlama anlayışı çerçevesinde, kentler sürekli değişmekte, büyümekte ve yeni yerleşim alanları oluşturulmaktadır. Önemli olan, mevcutta olan ve planlanan kamusal mekanların, bireylerin sosyal ilişkiler kurmalarına olanak sağlayan, yalnızlaşma etkisinin yaratılmadığı, bireyler arası etkileşim ve iletişime olanak sağlayan, pasif temasları mümkün kılan ve bireylerin aidiyet duygularını geliştirmesini sağlayan kamusallık niteliklerinin tartışılması gereklidir. Kamusal mekanlar ile ilgili yapılan araştırmaların ve başarılı uygulamalarının çoğunda bir takım kamusal mekan özelliklerinin ve kamusal mekanları çevreleyen kentsel dokunun fiziksel tasarımının, kamusal mekanlardaki sosyal yaşam aktivitelerini etkilediği sonucuna ulaşılmaktadır. Tez çalışması kapsamında da söz konusu ilişki örnek alan araştırması ile incelenecektir. Tez kapsamında incelenecek olan örnek alan, İzmir ili, Karşıyaka ilçesi'nin Bostanlı semtinde bulunan, 1960'lı yıllardan itibaren kentsel gelişmenin hız kazandığı ve Emlak Bankası'nın çok ve az katlı toplu konutları ile imarlı apartmanların birlikte gelişme gösterdiği kentsel dokudur. 3 farklı morfolojik özelliğe sahip olan kentsel dokunun öncelikle tarihsel süreçteki gelişimi değerlendirilmiş ve kentsel imge, morfolojik, sosyal yaşam aktiviteleri ve mekan dizim analizi yöntemlerinin uygulanmasıyla, kamusal mekan özelliklerinin ve kentsel morfolojik özelliklerin sosyal yaşam aktivitelerinin gelişimi ile mekan ve sosyal yaşam arasındaki ilişki ve etkileşim tartışılmıştır.