Kant ahlakında Tanrı'nın yeri ve işlevi

Tanrı'nın varlığı problemi, Kant'ın ahlak felsefesinde oldukça önemli biryere sahiptir; çünkü Tanrı inancı ahlaka yönelmek için gereklidir. Kant'ınevrensel olmasını istediği ahlak yasaları, gücünü, değişen zamana vemekana karşı koruyacağı mutlaklığını, Pratik akla borçludurlar. Tanrı kavramıda varlığını Pratik aklın varlık yapısında bulmaktadır. Tanrı sayesinde Kant'ınahlak sistemi tamamlanmaktadır. Kant,?Yalnızca Aklın Sınırları çinde Din?adlı eserinde Tanrı'nın varlığı meselesine geniş yer vermiştir.Kant'ın ahlak felsefesinde, Tanrı'nın varlığına olan inanç bilgiyle değil;iman ile temellenmektedir; zira teorik akıl Tanrı'nın varlığı fikrine geçerli birkanıt sağlayamamaktadır. Tanrı'nın varlığına iman, ahlaklı olmanınönkoşuludur; aynı zamanda Tanrı fikri ahlak kanunun belirlediği iradeninamacı olan ?en üstün iyi?nin şartıdır.nsanoğlu yaşadığı süre içerisinde mutluluğu hayal eder. nsanabeklediği mutluluğu verecek olan güç ise Tanrı'dır. nsan, mutluluğa layıkolmak için ahlaklı olmak durumundadır. Böylelikle ahlaklı olmak ile Tanrı'yaiman arasında kopmaz bir bağ oluşmaktadır. Kant'ın sistemi içinde, ahlaklıolmak için Tanrı'nın varlığını şart koşmuş olması, tartışmalar yaratan bir konuolmuştur. Kant, Tanrı'nın varlığı fikrini din'den çıkarmaz, yani tanrı inancıvarlığını bir dine borçlu değildir. Zaten Kant, tarihi ya da empirik olarakadlandırdığı dinleri, üstü kapalı bir şekilde de olsa eleştirmiştir.Kant'ın Tanrı anlayışı, içerisinde bazı problemleri barındırmaktadır.Kant'a göre, Tanrı zaman ve mekan dışı bir varlıktır; dolayısıyla zaman vemekan dışı olan şeylerin yaratıcısıdır. Aynı zamanda da zamana ve makanabağlıdır. Bu durum bir çelişki yaratmaktadır. Diğer bir çelişki kaynağı ise,Tanrı insanların zaman ve mekanda ki eylemlerinin yaratıcısı olmadığından,insanlar özgür olmaktadır; fakat insanın bu dünyaya ilişkin özelliklerinin veyaeylemlerinin Tanrı tarafından yaratıldığını düşünürsek, insanın özgürlüğünüelinden almış oluruz. Kant'ın sistemi içinde, özgürlük fikri pratik yaşamdakarşılığını bulmakta güçlüklerle karşılaşmaktadır. Kant, insanın özgürlüğünükorumak için, sisteminde Tanrı'yı, zaman ve mekan dışı şeylerin yaratıcısıyaparak onu, pasifize etmiş; merkeze insanı koymuştur.