Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesine başvuran 10-19 yaşları arası Türk çocuklarda el ve el bileği röntgen görüntülerinin kemik yaşı tayini açısından gilsanz-ratib dijital atlasıyla karşılaştırılması

Giriş ve Amaç: Yaş tayini, adli tıp uygulamalarında ve sosyal hayatımızın birçok alanında karşımıza çıkmaktadır. Adli yaş tayini, özellikle 12, 15 ve 18 yaş gibi ceza sorumluluğunu etkileyen yaş sınırlarını belirlemek amacıyla istenmektedir. Pratik uygulamada adli yaş tayininin en önemli unsurunu "kemik yaşı" oluşturmaktadır. Kemik yaşı, çoğunlukla radyolojik yöntemlerle, en sık olarak da el bilek röntgen görüntülemesiyle belirlenmektedir. Kemik yaşı tayini amacıyla oluşturulmuş birçok el-bilek atlası bulunmaktadır. Bunlardan dünyada en çok bilineni ve kullanılanı 1959 yılında oluşturulmuş Greulich-Pyle (GP) atlasıdır. Bizim çalışmamızda ise; 2005 yılında yayınlanan, GP atlasıyla aynı metodolojide kullanılan, dijital referans görüntüler barındıran, ulaşımı ve kullanımı kolay; Gilsanz-Ratib (GR) atlası tercih edilmiştir. Çalışmamız, kronolojik yaşları 10-19 arasında olduğu bilinen, daha çok el-bilek travması nedeniyle hastanemize başvurmuş çocukların, el-bilek radyografilerinin, 3 deneyimli doktor tarafından GR atlası referans görselleriyle karşılaştırılması, esasına dayanmaktadır. Bu sayede; GR atlasının, adli yaş tayininde, yaş gruplarına göre kullanılabilirliğinin belirlenmesi, incelenen röntgen görüntüleri üzerinden referans görseller oluşturulması ve yaş tespiti açısından ülkemizde, özellikle bölgemizde yürütülen adli tahkikatlara destek sağlanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma; geriye dönük, kesitsel, tanımlayıcı bir araştırmadır. KTÜ Tıp Fakültesi Farabi Hastanesi'ne 2012-2022 yılları arasında başvuran PACS sistemine kayıtlı 10-19 yaşları arası çocukların, kemik yaşı tayinine uygun olabilecek (travma vs. nedeniyle çekilmiş) el ve el bileği röntgen görüntülerinin; birisi adli tıp araştırma görevlisi, birisi ortopedi uzmanı, birisi radyoloji uzmanı olmak üzere 3 gözlemci doktor tarafından incelenmesiyle gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Çalışmada, 1545 olgu değerlendirmeye alınmış, kriterlere uygun 1147 olgu üzerinden çalışma sürdürülmüştür. 1147 olgunun 778'ini (%67,8) erkekler, 369'unu (%32,2) kızlar oluşturmaktadır. 10-17 yaşları için genel ortalamada, GR atlasına göre kemik yaşı, kronolojik yaşın; erkeklerde 0,57 (yıl), kızlarda ise 0,84 (yıl) ilerisinde bulunmuştur. 10-17 yaşları için GR atlasına göre ortalama kemik yaşıyla kronolojik yaşın benzerlik oranı; erkeklerde %27, kızlarda ise %25 olarak tespit edilmiştir. Erkeklerde 14 yaş, kızlarda ise 10 yaş için GR atlası yaş tahmininde kullanılabilir bulunmuştur. Aynı kişilerin, aradan bir veya birkaç yıl geçtikten sonra çekilmiş el-bilek radyografilerinin karşılaştırması, incelemesinde; GR atlasının, %58 oranında, kronolojik yaştaki ilerlemeyi kemik yaşına yansıtmayı başardığı tespit edilmiştir. Sonuç: Gilsanz Ratib atlasına göre kemik yaşı tayininin, bazı yaş gruplarında daha kullanılabilir bulunsa da adli yaş tayininde tek başına yeterli olmadığı ve tüm yaşlarda deneyimli doktorlar tarafından, dikkatli kullanılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca çalışmamız sonucunda kemik yaşı tayininde kullanılabilecek el-bilek referans görselleri oluşturulmuştur. Anahtar Kelimeler: Yaş tayini, kemik yaşı, Gilsanz Ratib Atlası, Adli Tıp