Karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortalarında tazminat hakkından vazgeçilmesi

İcat edildiği tarihten bu yana hayatımızın vazgeçilmez birer parçası haline gelen motorlu taşıtlar, karayolunda işletilirken bir kişinin ya da bir şeyin zarara uğramasına neden olabilmektedir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca işletenlerin Karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırması zorunlu tutulmuştur. Gerçekleşen trafik kazası nedeniyle zarar görenin, sigorta ettiren ile sigortacı arasında akdedilen zorunlu mali sorumluluk sigortası sözleşmesinde belirlenen sigorta tutarıyla sınırlı olmak üzere sigortacıya doğrudan doğruya talep ve dava hakkı bulunmakta olup zararının giderilmesi amacıyla tazminat talep edebilmesi mümkündür. Ancak zarar gören çeşitli sebeplerle tazminat talep etme hakkından vazgeçebilmekte, zararına karşılık gelen tutardan daha azına razı olmak suretiyle sorumluları ibra edebilmekte yahut bazı hukuki kurumların doğurduğu sonuçlarla tazminat hakkından vazgeçmiş sayılabilmektedir. Hukuki açıdan çeşitli yansımaları bulunan bu gibi durumlar kimi zaman haksız sonuçlar doğurabilmekte ve bazı tartışmaları gündeme getirmektedir. Bu çalışmada öncelikle sigorta türleri içerisinde karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortasının yeri ve hukuki niteliği ele alınacak, ardından karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortasında sorumluluğa ve tazminat hakkına ilişkin esaslar incelenecektir. Son olarak karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortasının kapsamıyla sınırlı olmak üzere tazminat hakkından vazgeçilmesi yahut vazgeçilmiş sayılması sonucu doğuran haller ele alınacaktır. Bu hallerden özellikle uzlaştırma kurumu üzerinde durulacak; trafik kazası sonucunda üçüncü kişinin yaralanmasının 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu uyarınca taksirle yaralama suçuna vücut vermesi sebebiyle, tarafların uzlaşmaları halinde bir daha tazminat davası açılmasının mümkün olup olmadığı, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 253/19 ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 111 hükümleri de göz önüne alınmak ve çeşitli yargı kararlarına da yer verilmek suretiyle tartışılmaya çalışılacaktır.